Jump to content


Photo

Lúpínan

Sú eðal jurt.

  • Please log in to reply
48 replies to this topic

#1 Orville

Orville

    Orðugur

  • Notendur
  • PipPipPipPip
  • 7,554 posts

Posted 10 March 2012 - 00:05

Tími til kominn að ræða þessa elsku.

Byrja á að benda á grein:

„Það var fyrir um fjörutíu árum sem girtur var af lítill skiki í landi Eystri-Sólheima. Þetta gerði Þorsteinn Jónsson sem þar var þá bóndi. Skikinn var á uppblásnum jökulmel og algjörlega gróðurlaus. Þarna setti Þorsteinn niður lúpínu, sem fljótlega þakti blettinn alveg. Þegar girðingin féll niður, að um tuttugu árum liðnum, þá kom beit á þetta. Nú er þetta bara graslendi og ekki eina einustu lúpínu að sjá. Landið í kring er enn þá örfoka, réttnefnt Ísland í tötrum."

http://www.visir.is/...e/2010748536150

#2 Tembe

Tembe

    Orðugur

  • Notendur
  • PipPipPipPip
  • 8,206 posts
  • Kyn:Karl

Posted 10 March 2012 - 00:40

Tími til kominn að ræða þessa elsku.

Byrja á að benda á grein:

„Það var fyrir um fjörutíu árum sem girtur var af lítill skiki í landi Eystri-Sólheima. Þetta gerði Þorsteinn Jónsson sem þar var þá bóndi. Skikinn var á uppblásnum jökulmel og algjörlega gróðurlaus. Þarna setti Þorsteinn niður lúpínu, sem fljótlega þakti blettinn alveg. Þegar girðingin féll niður, að um tuttugu árum liðnum, þá kom beit á þetta. Nú er þetta bara graslendi og ekki eina einustu lúpínu að sjá. Landið í kring er enn þá örfoka, réttnefnt Ísland í tötrum."

http://www.visir.is/...e/2010748536150

Tembe þekkir sögu Lúpínunnar hér á Fróni og tekur heilshugar undir með þeim sem vilja hennar veg sem mestann.
Baráttan gegn henni fer að minna á CO2 umræðuna og veðurfarsbreytingar. Sumir loka alveg augunum fyrir þeirri staðreynd að að veður hefur alltaf sveiflast.
Nálgast þetta stundum tal manna um trúarbrögð.
Það er reyndar önnur Ella að trúarbrögðum frátöldum.
Þeir sem hafa upplifað það að sjá hvað Lúpínan gerir í auðn áður en hún svo dregur sig svo til baka skilja mátt hennar.

Legg ég svo til að Arfi verði endurskírður og heiti hér eftir Svandís.

Kveðja,
Tembe


#3 cesil

cesil

    Þæsiblaðra

  • Notendur
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 35,060 posts

Posted 10 March 2012 - 02:59

Lúpína á vissulega rétt á sér á örfokasvæðum en ekki inn í grónu landi þar sem lyng, og annar íslenskur fjallagróður ríkir. Hún er fljót að kaffæra allt slíkt. Hún er hræðilegur skaðvaldur á slíkum svæðum, og hefur verið algjörlega ofnýtt eins og til dæmis í Tunguskógi hér fyrir vestan þar sem hún er að útrýma lyngi og öðrum gróðri.

Cesil uppeldirráðherra Málverja. Virðist alltaf í góðu skapi, en getur orðið skaðræðisgripur, ef hún reiðist.Skipuð talsmaður Málefnanna af Falkoni fyrsta.
Verndari villihestafélgsins og Núllarafélagsins.
Ef þú verður einhvern tíma strand
og áttavillt í fári stormsins svarta.
Þá máttu þinni fleytu leggja á land
við lygna vík í mínu bljúga hjarta.
Grandvar 15.07.05.

#4 Tembe

Tembe

    Orðugur

  • Notendur
  • PipPipPipPip
  • 8,206 posts
  • Kyn:Karl

Posted 10 March 2012 - 04:27

Lúpína á vissulega rétt á sér á örfokasvæðum en ekki inn í grónu landi þar sem lyng, og annar íslenskur fjallagróður ríkir. Hún er fljót að kaffæra allt slíkt. Hún er hræðilegur skaðvaldur á slíkum svæðum, og hefur verið algjörlega ofnýtt eins og til dæmis í Tunguskógi hér fyrir vestan þar sem hún er að útrýma lyngi og öðrum gróðri.

Lyng er ekki góður gróður. Fléttast fallega yfir steina og klappir en skilur ekkert eftir nema fyrir Krumma. Lúpínan græðir landið en það eru ekki allir sem skilja það.
Síðan hörfar Lúpínan þegar jarðvegur er orðin of þéttur fyrir hana.
Eg þið trúið mér ekki þá skulið þið kaupa 200 g. fræpoka og reyna svo að sá henni í nágreni ykkar, ef þið búið í þéttbýli, annars úti á túni einhverstaðar.
Svo getið þið prófað hana þar sem suðfjárbeit er.

Kveðja,
Tembe


#5 Herkúles

Herkúles

    Talsmaður

  • Notendur
  • PipPipPipPipPip
  • 13,851 posts

Posted 10 March 2012 - 08:46

Lúpínan er belgjurt er ekki búið að taka í notkun fyrir alvöru aðra belgjurt sem fer aðeins hægar yfir og er aðeins minna áberandi í landinu? Gæti það verið önnur af sömu ætt, önnur lúpína? Eru þá ekki allir sáttir?

#6 cesil

cesil

    Þæsiblaðra

  • Notendur
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 35,060 posts

Posted 10 March 2012 - 11:54

Lyng er gróður, og það fallegur gróður, ásamt melasól, jöklasóley, lambagrasi, og þúsunum annara smájurta sem setja svip sinn á landið okkar. Allt þetta veður lúpínan yfir án fyrirstöðu. Það er til dæmis lítið eftir af berjalyngi í Tunguskógi, þar sem lúpínan hefur vaðið yfir allan gróður.

Cesil uppeldirráðherra Málverja. Virðist alltaf í góðu skapi, en getur orðið skaðræðisgripur, ef hún reiðist.Skipuð talsmaður Málefnanna af Falkoni fyrsta.
Verndari villihestafélgsins og Núllarafélagsins.
Ef þú verður einhvern tíma strand
og áttavillt í fári stormsins svarta.
Þá máttu þinni fleytu leggja á land
við lygna vík í mínu bljúga hjarta.
Grandvar 15.07.05.

#7 Óradís

Óradís

    Fljótmæltur

  • Notendur
  • PipPipPipPipPipPipPipPip
  • 25,457 posts
  • Kyn:Kona

Posted 10 March 2012 - 12:08

Ég er ekki sérfræðingur en eftir því sem ég hef lesið og séð til lúpínunnar (sem mér finnst NB mjög falleg) álykta ég á svipaðan hátt og Cesil. Lúpínan er frábær þar sem hún á við, til að byggja upp jarðveg en ég vil fyrir alla muni halda henni frá þeim fjölbreytta gróðri sem vex á íslenskum heiðum og koma í veg fyrir að hún leggi þá flóru í rúst. Er það ekki bara með lúpínuna einsog annað að það þarf að nýta hana á þann hátt sem þörf er á en gæta vel að því að hún valdi ekki skaða, sem hún óhjákvæmilega gerir ef ekki er gætt að.
01.12.2012.
Er á síðustu metrunum á þessum vef en er þrjóskari en andskotinn og kannski bjartsýnni en flest fífl.
Rísið upp málverjar og sýnið sjálfsvirðingu.

Kær kveðja
Óradís.




Allir í leik
Allir í leik
Nú er hún Óradís komin á kreik

#8 Orville

Orville

    Orðugur

  • Notendur
  • PipPipPipPip
  • 7,554 posts

Posted 10 March 2012 - 22:27

Landið okkar er ákaflega illa farið eftir alda langa rányrkju. Mikil verðmæti tapast í jarðvegs- og gróðureyðingu.

Besta leiðin til að endurheimta eitthvað af fyrri frjósemi er lúpínan. Hún vinnur nitur úr lofti og losar um fastbundinn fosfór í jarðvegi en þessi tvö efni eru þau sem helst vanta í íslenskan jarðveg. Undra planta sem ætti að nota miklu meira hér á landi.

Lúpínan er belgjurt
er ekki búið að taka í notkun fyrir alvöru aðra belgjurt sem fer aðeins hægar yfir og er aðeins minna áberandi í landinu?
Gæti það verið önnur af sömu ætt, önnur lúpína? Eru þá ekki allir sáttir?

Jú, það eru til margar ágætar belgjurtir en lúpínan er þeirra öflugust. Aðrar ágætar tegundir eru samt til. Smárann þekkja allir, gullkollur er að verða nokkuð víða um land, blámjalta er ágæt tegund sem hingað var flutt. Giljaflækja er íslensk belgjur og eins umfeðmingur, baunagras og fuglaertur. Allt er þetta ágæt viðbót við lúpínuna.

Í blásna mela virðist samt lúpínan vera lang besta leiðin til að binda jarðveg og auka frjósemi.

#9 cesil

cesil

    Þæsiblaðra

  • Notendur
  • PipPipPipPipPipPipPipPipPipPip
  • 35,060 posts

Posted 10 March 2012 - 23:48

Öflugust og mesti skaðvaldurinn. Umfeðmingur er góður til að þekja og ekki eins frekur og Lúpínan. Fyrir utan að hann er miklu fallegri en lúpínan, lengur. Hún er alveg ferlega ljót síðsumars þegar hún er búin að sá sér og er litlaus og eins og eyðimörk.

Cesil uppeldirráðherra Málverja. Virðist alltaf í góðu skapi, en getur orðið skaðræðisgripur, ef hún reiðist.Skipuð talsmaður Málefnanna af Falkoni fyrsta.
Verndari villihestafélgsins og Núllarafélagsins.
Ef þú verður einhvern tíma strand
og áttavillt í fári stormsins svarta.
Þá máttu þinni fleytu leggja á land
við lygna vík í mínu bljúga hjarta.
Grandvar 15.07.05.

#10 Tembe

Tembe

    Orðugur

  • Notendur
  • PipPipPipPip
  • 8,206 posts
  • Kyn:Karl

Posted 11 March 2012 - 12:46

Hvað heitir hún nú aftur þessi planta sem nú kaffærir allt. Lúpínuna líka. Algeng í Öskjuhlíðinni t.d. Ég er ekki frá því að hún sé skaðvaldur.

Kveðja,
Tembe


#11 Orville

Orville

    Orðugur

  • Notendur
  • PipPipPipPip
  • 7,554 posts

Posted 12 March 2012 - 23:18

Hvað heitir hún nú aftur þessi planta sem nú kaffærir allt. Lúpínuna líka. Algeng í Öskjuhlíðinni t.d. Ég er ekki frá því að hún sé skaðvaldur.

Skógarkerfill heitir hann og er svo sem ekki verri planta en hvað annað í þeirri þróun þegar jarðvegur byggist upp og ein tegund eða tegundir taka við af annarri. Hvönnin tekur væntanlega við af kerfil fyrr eða síðar.

Allt er þetta betra en blásinn melurinn.

#12 Fjalldrapi

Fjalldrapi

    Taldrjúgur

  • Notendur
  • PipPipPipPip
  • 5,784 posts

Posted 13 March 2012 - 20:27

Skógarkerfill heitir hann og er svo sem ekki verri planta en hvað annað í þeirri þróun þegar jarðvegur byggist upp og ein tegund eða tegundir taka við af annarri. Hvönnin tekur væntanlega við af kerfil fyrr eða síðar.

Allt er þetta betra en blásinn melurinn.

Er blásinn melur í Öskjuhlíð ?
Hann myndar tegundasnauðar breiður.

#13 golfari

golfari

    Mælskur

  • Notendur
  • PipPipPip
  • 1,108 posts

Posted 14 March 2012 - 10:35

Kerfill held ég að þessi jurt heiti ásamt Umfeðmingnum sem Cesil er að tala um sem er í Esjuhlíðum. Þessar urtir kæfa allt. Best að hafa þær eins og segir á örfoka melum og sandi. Kerfillinn er svo ágengur að hann er farinn að taka sér bólfestu í görðum á Seltjarnarnesi og er orðin plága. Fræin virðast geta borist með vindum og fuglum.

#14 drCronex

drCronex

    Fljótmæltur

  • Notendur
  • PipPipPipPipPipPipPipPip
  • 27,668 posts
  • Kyn:Karl
  • Staðsetning:hér er ég.

Posted 19 March 2012 - 19:36

Landið okkar er ákaflega illa farið eftir alda langa rányrkju. Mikil verðmæti tapast í jarðvegs- og gróðureyðingu.

Besta leiðin til að endurheimta eitthvað af fyrri frjósemi er lúpínan. Hún vinnur nitur úr lofti og losar um fastbundinn fosfór í jarðvegi en þessi tvö efni eru þau sem helst vanta í íslenskan jarðveg. Undra planta sem ætti að nota miklu meira hér á landi.


Jú, það eru til margar ágætar belgjurtir en lúpínan er þeirra öflugust. Aðrar ágætar tegundir eru samt til. Smárann þekkja allir, gullkollur er að verða nokkuð víða um land, blámjalta er ágæt tegund sem hingað var flutt. Giljaflækja er íslensk belgjur og eins umfeðmingur, baunagras og fuglaertur. Allt er þetta ágæt viðbót við lúpínuna.

Í blásna mela virðist samt lúpínan vera lang besta leiðin til að binda jarðveg og auka frjósemi.

Hvernig verðleggurðu jarðveginn og allan gróðurinn sem fokinn er á haf út?

Mig grunar að ég viti svarið sem flestir nota, hagfræðingar reikna út gróða og taptölur og eins og gúrkur leggja dollaramerki framanvið svarið. Svo jarmar hjörðin þetta svar.

En ég sé verðmætin liggja í núverandi kynslóð, sem hefði aldrei meikað það nema landið hafi gefið af sér búskapinn. Og það er of auðvelt að sitja heima hjá sér 2000-eitthvað og þykjast vita að bændur hefðu á öldum áður átt að beita örruvísi og svoleiðis. Fólk skrimti eins og það gat og hafði getu og upplýsingar til. Féð beit gróðurinn, og bændur brenndu við og mó.

Nú þegar landið er að stóru leyti uppfokin auðn, þá held ég að skipti ekki nokkru máli hvort uppræktarjurtir, sem skapa nýjann jarðveg, heiti Lúpína eða Standpína. Eða séu bláar eða gular á litinn. Því þegar þú keyrir framhjá þeim á 105km hraða ertu að lýsa freti á landið með bensínútblæstri og notkun á mjög svo mengandi malbiki, keyrandi yfir smádýr sem voga sér inn á forréttindaflatneskju okkar mannanna. Og til að knýja bílinn þarf að ganga enn frekar á náttúruauðlindir til að borga fartið, svo ránið á landinu og miðunum er enn í gangi, sko.

Edited by drCronex, 19 March 2012 - 19:43.

Skilekkineitt: "Sjónhverfingar byggjast á því að dreifa athyglinni frá aðalatriðinu."
Ingimundur Kjarval: "Þegar þú setur lyftu í hús, sleppir þú ekki eftstu hæðina vegna þess að svo fáir eiga heima þar."
Apple: "...hvað sem útveggjunum líður en þeir eru hannaðir til að taka á sig lárétt álag en ekki lóðrétt."

Plasma Rarity: "Ég myndi skilgreina kjána sem einhvern sem skortir þekkingu á eitthvað málefni, en getur jafnvel verið greindur. Það er munur á kjána og vitleysing og hann er sá að vitleysingur getur haft þekkingu en skortir greind."

#15 Orville

Orville

    Orðugur

  • Notendur
  • PipPipPipPip
  • 7,554 posts

Posted 24 March 2012 - 13:49

Hvernig verðleggurðu jarðveginn og allan gróðurinn sem fokinn er á haf út?

Mig grunar að ég viti svarið sem flestir nota, hagfræðingar reikna út gróða og taptölur og eins og gúrkur leggja dollaramerki framanvið svarið. Svo jarmar hjörðin þetta svar.

En ég sé verðmætin liggja í núverandi kynslóð, sem hefði aldrei meikað það nema landið hafi gefið af sér búskapinn. Og það er of auðvelt að sitja heima hjá sér 2000-eitthvað og þykjast vita að bændur hefðu á öldum áður átt að beita örruvísi og svoleiðis. Fólk skrimti eins og það gat og hafði getu og upplýsingar til. Féð beit gróðurinn, og bændur brenndu við og mó.

Nú þegar landið er að stóru leyti uppfokin auðn, þá held ég að skipti ekki nokkru máli hvort uppræktarjurtir, sem skapa nýjann jarðveg, heiti Lúpína eða Standpína. Eða séu bláar eða gular á litinn. Því þegar þú keyrir framhjá þeim á 105km hraða ertu að lýsa freti á landið með bensínútblæstri og notkun á mjög svo mengandi malbiki, keyrandi yfir smádýr sem voga sér inn á forréttindaflatneskju okkar mannanna. Og til að knýja bílinn þarf að ganga enn frekar á náttúruauðlindir til að borga fartið, svo ránið á landinu og miðunum er enn í gangi, sko.


Það þarf enga hagfræðinga til að sjá það að jarðvegur og gróður eru mestu verðmæti hverrar þjóðar. Eins hitt að Íslendingar hafa farið illa með þau verðmæti.

Það að rányrkjan hafi verið nauðvörn svangrar þjóðar er ekki að nema litlu leiti rétt.

Í fyrsta lagi vegna þess að það voru mannanna verk sem hnepptu þessa þjóð í undarlegt kerfi sem gerði það að verkum að sauðfjárbúskapur varð upphaf og endir alls, meðan aðrar þjóðir komu hingað norður og nýttu önnur tækifæri, svo sem fiskimiðin.

Í öðru lagi vegna þess að mesta landeyðingin var sennilega á áttunda áratug 20. aldar. Og þá ekki vegna svangrar þjóðar því kjötið var ýmist gefið til útlanda eða urðað það sem ekki var hægt að niðurgreiða ofan í Íslendinga sjálfa.

Er blásinn melur í Öskjuhlíð ?
Hann myndar tegundasnauðar breiður.

Öskjuhlíð var að miklu leiti blásnir melar fyrir fáeinum áratugum. Nú hefur orðið breyting á og hún orðin ein af gullmolum borgarinnar. Þökk sé uppgræðslu og skógræktarstarfi.

Kerfill held ég að þessi jurt heiti ásamt Umfeðmingnum sem Cesil er að tala um sem er í Esjuhlíðum. Þessar urtir kæfa allt. Best að hafa þær eins og segir á örfoka melum og sandi. Kerfillinn er svo ágengur að hann er farinn að taka sér bólfestu í görðum á Seltjarnarnesi og er orðin plága. Fræin virðast geta borist með vindum og fuglum.

Kerfill er áberandi í Esjunni á dálitlu svæði ofan við Mógilsá. Ekki held ég að þar sé mikið um umfeðming en dálítið af lúpínu.

Kerfillinn verður seint stórt vandamál hér, meira staðbundið og huglægt og kannski illgresi í görðum. Plantan vex einungis í nokkuð frjósömu landi og þolir ekki beit eða slátt. Stærsti hluti Íslands er hins vegar með talsvert beitarálag og landið víða ófrjótt þar sem ekki eru slegin tún.

Kerfillinn getur hins vegar verið nokkuð fallegur þar sem hann myndar sínar hvítu breiður.

#16 púki

púki

    Rithæfur

  • Notendur
  • PipPipPip
  • 3,181 posts
  • Kyn:Gef ekki upp
  • Staðsetning:location, location...

Posted 26 March 2012 - 11:42

Af vef Náttúrufræðistofnunnar má meðal annars lesa þetta um kerfil:

Stafar ógn af útbreiðslu skógarkerfils?

Allt bendir til að óhindruð útbreiðsla skógarkerfils um víðáttumikil gróin svæði leiði til fábreyttari gróðurs og verulegra breytinga á dýralífi, bæði smádýra og fugla. Útivistargildi svæða getur einnig rýrnað þar sem kerfillinn breiðist um sérstaklega í blómlendi og með ám og lækjum. Gömul tún sem ekki eru lengur nytjuð eyðileggjast á fáum árum og spillast sem ræktarland nái kerfillinn yfirhöndinni. Líklega þarf að endurrækta tún ef nýta á landið á nýjan leik. Rofhætta getur aukist í landi þar sem kerfill er ríkjandi vegna þess að undirgróður er þar rýr og yfirborð bert og illa varið fyrir vatnsrofi að vetrarlagi.


Ofstækið í skógræktarmönnum er orðið áhyggjuefni.

Edited by púki, 26 March 2012 - 11:43.


#17 drCronex

drCronex

    Fljótmæltur

  • Notendur
  • PipPipPipPipPipPipPipPip
  • 27,668 posts
  • Kyn:Karl
  • Staðsetning:hér er ég.

Posted 27 March 2012 - 13:41

Skógarkerfill, Esjuhlíðum, 2003.

Attached Files


Skilekkineitt: "Sjónhverfingar byggjast á því að dreifa athyglinni frá aðalatriðinu."
Ingimundur Kjarval: "Þegar þú setur lyftu í hús, sleppir þú ekki eftstu hæðina vegna þess að svo fáir eiga heima þar."
Apple: "...hvað sem útveggjunum líður en þeir eru hannaðir til að taka á sig lárétt álag en ekki lóðrétt."

Plasma Rarity: "Ég myndi skilgreina kjána sem einhvern sem skortir þekkingu á eitthvað málefni, en getur jafnvel verið greindur. Það er munur á kjána og vitleysing og hann er sá að vitleysingur getur haft þekkingu en skortir greind."

#18 Orville

Orville

    Orðugur

  • Notendur
  • PipPipPipPip
  • 7,554 posts

Posted 28 March 2012 - 09:31

Skógarkerfill, Esjuhlíðum, 2003.

Þetta er fín mynd, takk fyrir það doktor. Þarna sést einmitt vel í forgrunni að kerfillinn fer einungis í frjóa landið eða þar sem lúpínan byggir upp frjósemina. Ekki gleyma því heldur að það er mjög ónáttúrulegt og óeðliegt landslag sem sjá má á ófrjóum melunum, utan lúpínu og kerfilsbreiðunnar. Afleiðing aldalangrar rányrkju.

Þarna er samt lúpínan horfin af stórum svæðum þar sem kerfillinn hefur tekið yfir. Það er líka ljóst að kerfilbreiður verða ekki þarna með þessum hætti um ókomna tíð. Í fyrsta lagi vegna þess að það land sem er utan girðingar og er beitt, þar mun hvorki lúpína eða kerfill festa rætur. Í öðru lagi mun eitthvað taka við af kerfil í gróðurframvindunni. Í Hrísey er það íslenska hvönnin sem tekur við af kerfil og sama gæti gerst þarna. Einnig að skuggþolnar grastegundir taki yfir eða skógur.

Vissulega eru til plöntur sem eru ágengar og skaðlegar. Þar mætti til dæmis nefna risahvönn eða bjarnarkló. Lúpínan er alls ekki slík planta þar sem hún víkur auðveldlega fyrir öðrum gróðri. Ég er ekki sannfærður um að kerfillinn sé í þeim hópi því ég hef séð hann víkja fyrir hvönn. Þá má benda á að t.d. á Jökulfjörðum (Grunnavík) má sjá eld gamlar kerfilbreiður. Þær eru þó mjög afmarkaðar og sjást einkum á gömlum taðhaugum en lítið þar utan við.

#19 Fjalldrapi

Fjalldrapi

    Taldrjúgur

  • Notendur
  • PipPipPipPip
  • 5,784 posts

Posted 29 March 2012 - 05:17

Lúpínan hörfar,skógarkerfill ekki

#20 Herkúles

Herkúles

    Talsmaður

  • Notendur
  • PipPipPipPipPip
  • 13,851 posts

Posted 29 March 2012 - 21:08

Fyrir þá sem fá fyrir hjartað út af einni fallegri plöntu eins og skógarkerfli má benda á einfalt ráð til að útrýma henni: gróðursetja eitt stk tré í kerfilsbreiðuna. Til dæmis sitkagreni sem drepur kerfilinn vegna þess að hann þolir ekki myrkrið undir greninu. Málið leyst:)




0 user(s) are reading this topic

0 members, 0 guests, 0 anonymous users