Sign in to follow this  
Followers 0
Ingimundur Kjarval

Sálarkreppa mín og íslenskir fjölmiðlar. Að vera ekki til.

73 posts in this topic

Eftirmáli um eftirmálann um eftirmálann.

Indriði G. Þorsteinsson skrifaði ævisögu afa upp á 600 bls. Ráðinn til þess af hinu opinbera, hlýtur að teljast bitlingur allra bitlinga. Þetta er meira samansafn frásagna en sagnfræðirit, enda var Indriði blaðamaður og rithöfundur en ekki sagnfræðingur. Má vel vera að það sé fróðlegt að hafa þessa bók í dag, en Indriði hefur enga heimildaskrá í bókinni og ég veit fyrir víst að hann talaði aldrei við börn Kjarvals.

Eitt merkilegt sem sýnir að allir vissu upp á sig skömmina löngu áður en að ég byrjaði á þessum málarekstri, hvergi í bókinni minnst einu orði á þessa meintu gjöf Kjarvals til Reykjavíkurborgar. Ekki vegna þess að Indriði vissi ekki af henni, til bréf með kvörtun frá listfræðingi Kjarvalsstaða að Indriði sé að gramsa í dótinu án heimilda. Sumir hafa kannski séð risabókina sem kom út fyrir nokkrum árum um Kjarval, það bókin sem Forsetinn gaf Pútin í einni heimsókninni. Heldur ekki minnst á þessa meintu gjöf í henni, þó svo að Reykjavíkurborg fjármagnaði þá bók, eitthvað vissu starfsmenn Reykjavíkurborgar upp á sig skömmina líka.

Hérna á eftir birti ég sögu úr bókinni á bls. 308 í seinna bindinu. Þetta er tveimur árum áður en að afi á að hafa gefið allt sitt, leynilega og munnlega án hlutlausra vitna til Reykjavíkurborgar. Þið dæmið hvort að manninum sem er lýst í þessari sögu sé fær um að taka slíka ákvörðun án þess að ráðfæra sig við börn sín eða láta þau vita af því, allt leynilegt eins og ég sagði, börnin hans vissu ekki einu sinni af því. Og munið, hin meinta gjöf afa gefin meira en tveimur árum seinna. Til fjölmargar frásagnir um hvernig afa var farið að förlast þessi ár. Einnig að hann drakk of mikið.

Þess má geta, að á milli Napolí og Madrid eru í dag um 2100 km í bíl eða 2 1/2 tími í flugvél. Hvort að það var flogið á milli og hvað lengi það tók í þá daga, hef ég ekki hugmynd:

“Það var eins og útlendir menn fyndu í verkum hans áhrif sem vöktu forvitni um málarann á bak við þau, og þannig bárust honum á hverju ári bréf frá aðdáendum sem óskuðu eftir að mega kynnast honum . Einn slíkur maður var þekktur ítalskur arkitekt, Pasquale Amodio að nafni, doktor í sínum fræðum og prófessor við arktektaskólann í Napolí.

Hann teiknaði m. a. Sýningarhöll Ítala fyrir heimsýninguna í New York 1939. Amodio eignaðist tvær hraunmyndir eftir Kjarval og skrifaði honum síðan og hvaðst mundu taka á móti honum ef hann kæmi til Napolí, enda vildi hann kaupa fleiri myndir eftir hann. Þótt Kjarval væri að byrja níðræðisaldurinn þáði hann að kom til Napolí og flaug héðan tíunda júní 1966 í fylgd Eiríks Eylands, vélaverkfræðings, sem hann hafði þekkt lengi, en Erik hafði ekið honum víða um landið frá því skömmu fyrir stríð.

Aðeins tveimur kvöldum áður komu Sigurður Benediktsson og Kjarval heim til Eiríks þeirra erinda að fá hann til fylgdar við Kjarval suður eftir. Næsti dagur fór í undirbúning, og mun Kristján í Kiddabúð ekki hafa verið yfir sig hrifinn af þessu uppátæki Kjarvals, en lagði þó sitt til við öflun gjaldeyris. Örn Ó. Johnson sá um að panta far frá London til til Napolí og útvega þar gott hótel. Einnig var gengið frá því að Pasquale Amodio yrði heima.

Um þetta leiti bjó Kjarval á Hótel Borg og sótti Eirík hann þangað að morgni brottfarardags. Var Kjarval ekkert að vanbúnaði eftir að þeir höfðu fengið sér morgunkaffi. Nokkurt fylgdarlið fór með þeim á flugvöllinn, þau Sveinn Kjarval og Guðrún kona hans, Alfreð Guðmundsson og hans kona og Sigurður Benediktsson og sonur hans. Áður hafði Erik hringt í Jón Þorsteinsson og kvaddi Kjarval hann í síma.

Ferðin til London hófst á réttum tíma og gekk vel. Kjarval fékk sér stórann drykk af brennivíni og appelsíni fyrir hádegisverð. Varð þeim félögum æði heitt í vélinni og bætti lítið úr að koma úr bílnum sem flutti þá af vellinum vegna þotu sem var í gangi rétt hjá honum. Þeir fóru á Sky-hótelið og þurftu að gista þar áður en haldið var til Napólí.

Kjarval lagði sig eftir flugferðina og svaf í tvo tíma. Á meðan útvegaði Erik honum sokka og nærföt, en Kjarval hafði farið að heiman í þykkum lopasokkum og föðurlandi. Var Erik að vonast til að hann gæti fengið hann til að skipta vegna hitans. Kjarval spurði hvað klukkan væri þegar hann vaknaði og hvort hitinn hefði minnkað. Erik fannst mjög mátulega hlýtt, en Kjarval hafði lagst til svefns í sínum þykku nærfötum alklæddur með þykkan vetrarfrakka ofan á sér. Vildi hann að Erik opnaði glugga sem hann var tregur til vegna loftkælingar í herberginu.

Þegar þeir lentu í Napólí daginn eftir var hitabylgja þar og þrjátíu og tveggja stiga hiti. Kjarval var enn í sínu föðurlandi og sínum þykku sokkum. Leiðin frá flugvellinum varð þeim tafsöm vegna mikillar umferðar og varð Kjarval mjög leiður í bílnum og vildi helst snúa við á stundinni. En ekki varð úr því og þegar Amodo birtist skömmu eftir komuna á hótelið féllust þeir í faðma. Bauð hann til kvöldverðar og bað Kjarval hann að látamatbúa flatfisk. Sátu þeir nokkurn tíma yfir kvöldverðinum, en héldu síðan veitingastaðinn Santa Lucia í kaffi og koníak. Hafði Amodo boðið blaðamönnum og mörgum öðrum þangað til að sjá Kjarval og fóru blossarnir frá ljósmyndavélunum alveg með meistarann um tíma, en á Santa Lucia til klukkan fjögur um nóttina.

Kjarval svaf til klukkan þrjú síðdegis daginn eftir og vaknaði hress og kátur. Ók Amodio þá með hann og Erik til Accademia Aeronautica, en þar voru byggingar sem hann hafði teiknað. Þaðan var ekið austur fyrir Vesúvíus og þreyttist Kjarval fljótt. Amodio skildi ekki tal hans og Eriks, en Kjarval var mjög erfiður í ferðinni. “Er verið að fara með mig eins og viljalausan hlut” sagði hann. ´”Ég hef ekki beðið um að fara hingað”. Eftir einn og hálfan tíma stönsuðu þeir undir rótum Vesúvíusar og var þá öll fjölskylda Amodios þar saman kominn, um tuttugu manns. Reyndi fólkið að róa Kjarval og jafnaði hann sig brátt. Lék hann að lokum við hvern sinn fingur og reyndis mikill séntilmaður. Ferðinni lauk við hótelið stundu eftir miðnætti.

Þegar þeir Erik og Kjarval voru einir fór Kjarval að tala um að fara til Madrid daginn eftir, en Prado safninu vissi hann af einni mynd sem hann vildi sjá. Amodio var við kennslu þennan dag og hafði bundið fastmælum við Erik að hann héldi Kjarval í Napólí þennan dag svo þeir gætu farið á eyju þar skammt frá sem prófessorinn átti g gist þar eina nótt. Ekki varð úr þessu og héldu þeir heimleiðis daginn eftir. Meðan þeir biðuí London á milli ferða fór Kjarval aldrei út af Heathrow flugvelli. Var eins og Kjarval hefði engan ´áhuga að sjá fornar slóðir í London þótt Erik hefði útvegað bíl og bílstjóra til þess að vera til taks ef meistarinn langaði allt í einu til að sjá það sem áður var Birkenhead Street.

Allan tímann var hann mjög elskulegur við Erik, en kvartanirnar og þreytan lenti á honum, enda var það ekki óeðlilegt. Kjarval fór ekki á söfn í Napólí og hann sá heldur ekki hraunmyndirnar tvær hjá Amodio. Þotuöldin var byrjuð um þetta leiti og breska þotan , Convair 3, hafði lent í miklum vandræðum vegna málmþreytu. Nú var Convair 4 komin til sögunnar og með slíkri vél flugu þeir á milli london og Napol. Var um fyrsta áætlunarflug á milli BEA frá London til Napolí og Kaíro að ræða.

Í vélinni voru því margir framámenn í flugmálum Breta, enda fengu þeir veislumat á leiðinni. Erik og Kjarval sátu í fremsta sæti vinstra megin í vélinni-Kjarval við gluggann. Veður var glampandi bjart og var flogið í stóran hring í kringum Mont Blanc. Var Kjarval mjög hrifinn að sjá Alpafjöllin böðuð í sólskininu. Á heimleiðinni frá Napólí greip Kjarval til fyrri iðju sinnar í flugvélum að rissa fantasíur á pappír. Í þetta sinn var pappírinn ælupokar og á Erik nokkra þeirra."

Share this post


Link to post
Share on other sites

Svo að hvers vegna anaði afi í að því virðist þessari vitleysu til Ítalíu í hárri elli? Konan var á Íslandi um daginn og keypti bók sem kom út í haust fyrir jólin, sem heitir "Saga þeirra, sagan mín. Katrín Stella Briem", eftir Helgu Guðrúnu Johnson. Þar er þessi frásögn á bls. 132:

Á Bárugötunni tóku þau á móti ýmsum kunningjum, þeirra á meðal Agnari-Kofoed-Hansencsem þá gegndi embætti lögreglustóra í Reykjavík og Jóhannesi Kjarval listmálara sem Þórður þekkti ágætlega. Kjarval og Köndu kom vel saman. Hamm kunni svolítið í ítölsku og hafði gaman af því að spjalla við telpuna og gera að gamni sínu við hana. Hún man eftir sér sitjandi í kjöltu listamannsins í hrókasamræðum við hann um einhver mikilvæg málefni í lífi fjögurra ára barns.

Ekki vissi ég að afi hefði getað bjargað sér á ítölsku, en ég vissi auðvitað að afi og amma höfðu eytt tíma á Ítalíu eftir að afi útskrifaðist úr Listaakademínunni í Kaupmannahöfn. Þegar ég var barn var fata eða kanna úr kopar gripur á heimilinu, kannan öll beigluð og klesst. Sagan með henni, að þar sem amma og afi voru, hefði vatnið verið sótt í brunn og þessari fötu hennt niður brunninn í vatnið og hífð upp aftur, þangað til að hún var orðið þetta listaverk. Amma hefði svo keypt nýja fötu og fengið þá gömlu og fatan svo orðið gripur á heimilnu. Hvernig hún komst til okkar veit ég ekki, en amma lést um 1957. En þarna í ellinni vidli afi til Ítalíu, sem endaði svo í rugli. Eitt er víst, amma hafði miklu meiri áhrif á listferil afa en vitað er í dag, hún jú hluti af menningarlífi Danmerkur í þá daga, en afi sjómaður af Íslandi.

Má vel vera að þessi frásögn í bók Indriða sannfæri ykkur ekki um að afi hafi svo verið ófær um að gefa allt sitt, tveimur árum seinna, munnlega og leynilega, án hlutlausra vitna og án þess að ráðfæra sig við börn sín. En rök lögmanns fjölskyldunnar við réttarhöldin voru jú að þessi meinti munnlegi leynilegi gjafagerningur sem Hæstaréttur gerði svo löglegan, hefði aldrei gerst, bara skáldaður upp eftirá af Reykjavíkurborg, engar samtímaheimildir til um meintan atburð, nema þá dagbók (sonar Alfreðs Guðmundssonar starfsmanns Reykjavíkurborgar og seinna forstöðumanns Kjarvalsstaða) sem kom fram 10 árum eftir að atburðurinn átti að hafa gerst, ekkert í dagbókinni þó um að sonurinn hefði verið viðstaddur þó, bætt við seinna í réttarhöldunum. Nóg um það.

Bók Indriða heldur svo áfram í beinu framhaldi þessarar frásagnar alveg til þess tíma þegar afi er svo sviptur sjálfræði og lokaður inn á geðdeild Borgarspítalans. Ekki svo langt og ég mun setja það inn næst með öðrum frásögnum af þessum tíma, þið getið svo ákveðið hvað ykkur finnst.

Eða eins og ég sagði, ég sit uppi með þá tilfinningu, að hafa verið hafður að fífli af ykkur öllum og veit ekki hvernig ég á að taka á því, þið öll sem ein að taka þátt í þessu samsæri. Ef þú lest þetta, ræðir þú það við nokkurn mann? Gerir þú nokkuð til þess að þetta verði leiðrétt? Segjum sem svo að þú vinnir á Kjarvalsstöðum, sjáir jafnvel um þetta dót eða hafir ábirgð á því? Er það þá ekki réttnefni hjá mér að kalla þig "siðlaust pakk", eitthvað annað orð sem passar betur? Þú hlýtur að hafa kynnt þér málavöxtu og veist að afi var lokaður inn a geðdeild minna en tveimur mánuðum eftir að hann á að hafa gefið þetta dót leynilega og munnlega án þess að ráðfæra sig við börn sín, þetta veistu! Eru þá ekki siðblindur eða siðblind að vinna við þessa hluti?

Það er orðið þannig að ég vil sem minnst hafa með Íslendinga að gera yfirleitt. Þó að ég sé Íslendingur og mér mikilvægt, á ég orðið erfitt með að vera innan um landa mína, hugsa stöðugt um að fjölskylda mín var rænd af ykkur, þið ræningjapakk.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Hérna á eftir set ég framhaldið úr bók Indriða G. eftir að afi fór í þessa ferð til Ítalíu, eða þangað til hann fer á spítalann. Þó að þessi frásögn sé ekki öll rétt, hlutum sleppt etc. er frásögnin ágæt beinagrind að byggja á , hægt að sýna fram á rangfærslurnar eftir á. Það er bara svo, að allt þetta mál er samsæri á samsæri ofan, allir sem koma nálægt því hætta að gera rétt, en láta "samsærið" stjórna sér, get nefnt mörg dæmi og mun gera það. En ætla fyrst að fara yfir hvað Indriði gerði og að hann varð þáttakandi í samsærinu sem allir virðast svo dragast inni, meira að segja þið sem lesið þetta, svona er þetta bara. Hér er til dæmis eitt dæmi, gæti týnt þau fram í allan dag.

Afa var auðsjáanlega að förlast þenna tima sem er lýst hjá Indirða, endar jú á geðdeild Borgarspítalans, takið eftir hvernig Indriði fer í kringum þá staðreynd. Þegar ég var að rannsaka þennan tíma, komst ég á þá skoðun (hef sannanir fyrir því) að afi var háður lyfjum, Indriði minnist jú á það undir rós. Tildæmis lýsing Guðbergs á líkamskulda afa eru aukaverkanir við lyfjum sem ég hef lyfseðla fyrir, meira um það seinna. Fyrir réttarhöldin réð ég ungan lögmann sérstaklega til þess að rannsaka þetta, apótekin í miðborginni ekki það mörg og afi það þekkt persóna, hefði átt að vera auðvelt að safna upplýsingum.

Þegar lögmaðurinn byrjaði svo að ræða við fólk, fyrrverandi starfsfólk í þessum apótekum og annað, fékk hún upplúysngar, en endanleg ekkert sem viðkomandi vildu standa við, Frá mér séð var lögmaðurinn sjálfur í samsærinu að finna ekkert þó svo að hún fengi fulla greiðlsu fyrir vinnuna,

Meira að segja Guðbergur Bergsson sem hafði skrifað um afa á Hótel Borg, neitaði svo að koma í skýrslutöku og lögmaður fjölskyldunnar vildi ekki neyða hann til þess, hluti af þessu alltumlykjandi samsæri sem allir tóku svo þátt í. Vandamálið að ég var ekki beinn aðili að málinu, rekið í nafni móður minnar, svo að lögmaðurinn þurfti ekki að hlusta á mig. En auðvitað rekur lögmaður málið, ekki skjólstæðingurinn, fær bara reikninginn. En þið lesið þetta hjá Indiriða og ég fer svo yfir það næst:

Bara eitt meðan ég man, bara það að Indriði sleppir algjörlega í þessum 600 blaðsíðum að afi eigi að hafa gefið allt sitt til Reykjavíkurborgar, sýnir að hann tók þátt í samsærinu, ekki að segja satt og rétt frá. Jafnvel þið hljótið að sjá að það er samsæri að sleppa því að Reykjavíkurborg tók meira en 5000 verk úr vinnustofu afa. Og Indri'i vissi að þessu dóti földu uppi á Korpúlfstöðum í 17 ár. Til kvartanir um að hann að hann sé að róta í því til rannsókna fyrir þessa bók. Eða með öðrum orðum, allir sem koma náægt þessu láta samsærið stjórna sér:

Veturinn eftir þessa ferð skrifaði Kjarval Birni á Ketilsstöðum og kvaðst þá hafa verið lasinn um veturinn. Kenndi hann um að hann hefði trassað að koma í hvamminn góða. „enn er mér í minni blóm og berangur-og útsýni –góðkveðjur fugla-hristingur jarðvegsins er bílar brunuðu frá og til vinnu.“ Haustið 1968 kom Kjarval í síðasta sinn til Kettilsstaða að húsi sínu og fór gangandi eftir ás þeim sem er að baki Ketilsstaða og hvammsins. Nokkru síðar barst Birni eftirfarandi bréf: „Hérmeð sendi ég þér í þessu bréfi kærar kveðjur og lykilinn að Hvammi. Þó enginn lækur ljóðaði er Hvammurinn glaður og góður. Verið þið blessuð öll börn og Björn.“ Kjarval átti ekki afturkvæmt í hvamminn, en þar hafði hann unað sér einna best um dagana, eða þau átján ár sem hann hafði átt viðdvalir þar á sumrum.

Mörg bestu verka hans eru máluð á þessum slóðum, og má segja að þar hafi list hans blandast ást hans á landi og fólki.

Kjarval hafði lengi átt bágt með svefn og sótti þessi krankleiki meira á hann eftir að þrekið tók að bila og aldurssjúkómar sóttu að honum. Á þessum erfiðleikatímum flutti hann inn á Hótel Borg. Hann skrifaði Jóhannesi á Borg þakkarbréf þar sem hann sagði m. a.: „Þú bauðst mér að búa á Hótel Borg. Það var fyrir mörgum árum. Nú er ég þar- eitthvað dálítinn tíma . Veit ekki hve lengi . Ég man að þú sendir mér drápu-fornmáli fannst mér vera , eitt af meistaraverkum ljóðlistar í eddustíl.“ Meðan stóð á vistinni á hótelinu var hann stundum að fá meðul þegar hann gat ekki sofið og svo var verið að skoða hann. „Koma á Landspítalann (22. Júlí (þá sumarið 1968, mitt innskot)) og vera þar til kl. 9 . Fasta í nótt. Koma á Landspítalannkl. 7 í fyrramálið þriðjudaginn 23. Júlí og dvelja fram yfir hádegi.“

Þannig voru dagskipanirnar stundum. Og þær hafa ekki glatt þennan hrausta mann sem legið hafði úti yfir málverkum sínum í hraunbollum og haft sumarnóttina fyrir sæng. En aldri verða allir að lúta.

Guðbergur Bergsson rithöfundur, var um tíma næturvörður á hótelinu. Hann hefur skrifað að hann hafi kynnst Kjarval talsvert vel þau tvö ár sem hann hafði þennan starfa, „þá orðinn talsvert hrumur og drykkfelldur og kom ég honum oft í bælið, köldum og hröktum stoltum og einmana en ekki vitund skrýtnum.“ Og síðar „Honum var afar hlýtt til Mtthíasar Johannessen, en yfir höfuð var lund hans köld og hlutlaus. Og ég man hvað líkami hans var kaldur þegar kom honum ósjálfbjarga í rúmið. Engu að síður var hann á afar heitu lifi.“ Og þegar þriðji maðurinn kom á vettvang. „Þá greip hann feimni, næstum barnsleg skelfing og hann setti strax upp grímu. Og fékk hann aðeins að kynnast grímunni . Eftir leikinn var Kjarval örmagna og leitaði einhveru. Hann hafði ekki lengur lífsorku til að leika og líklega hefur hann ævinlega þurft að langan tíma til að jafna sig eftir leiki sína. Þörfin fyrir einhveru hefur því ekki verið sérviska, einræna, hedlur lífsnauðsyn.“

Og í einsemd sinni var Kjarval stundum að orða skeyti til vina sinna: „Þetta var andvökunótt – með heilli og góðri samvisku,“ hljóðaði eitt uppkastið. Annað uppkast til Aase dóttur sinnar hljóðaði svo: „Kan du hente mig, Aase. Papaling J.S. Kjarval.“ Papaling var gælunafn sem Aase hafði nefnt hann í æsku. Og tíminn leið. Við upphaf laskeikans útbjó Kjarval gjafabréf fyrir Einarslóni. Gjafabréfið var til Kristjáns Jónssonar fyrri eiganda, sem nú bjó í Keflavík ásamt Jóney konu sinni. „Mér hefur alltaf fundist þú eiga þinn part sem þú seldir mér – og það fé sem ég útvegaði til þess að þú gætir komist þaðan – af jörðinni, reikna ég með að sé afborgun fyrir alls konar elskulega greiðvirkni og hjálpsemi við mig er ég dvaldi þarna hjá ykkur – einungis vegna þeirrar listar er ég stundaði – málarar listarinnar.“ Kjarval átti Einarslón, þ. E. Helming jarðarinnar, sem var partur Kristjáns, í tíu ár og átta dögum betu, og greiddi fjallskilaskatt af Einarslóni í síðasta sinn árið 1966, samtal fjögur hundruð krónur.

Æska landsins kvaddi meistarann með sérstökum hætti, þegar hann varð áttræður. Þegar sýndar vour þrjátíu myndir eftir hann í Listamannaskálanum sýndi Listafélag Menntaskólans í Reykjavík fjörutíu og fimm myndir í nýbybbingu við skólann, flestar voru frá fyrri tíma . Kjarval flutti opnunarræðu sýningarinnar. Hún var eftir Steingrím Thorsteinsson, fyrrverandi rektor skólans. „Frálst er í fjallasal – fagurt í skógardal- heiðskírt er heiðloftið bláa.“ Síðan hneigði hann sig með stórri handasveiflu. Menntaskólanemar sýndu einnig einþáttunginn hans og sat Kjarval undir þeirri sýningu og skemmti sér vel. Annars var aðeins ein sýning eftir sem haldin var að honum lifandi. Hún var 1968 og var Alfreð Guðmundsson forstöðumaður hennar. Þrátt fyrir aldursdóm og lasleika örlaði enn á gamalkunnri gamansemi Kjarvals. Meðan hann dvaldi á Hótel Borg mun hann hafa ort lítið erindi um þjónustur sína. Það er skrifað óstyrkri hendi á eyðublað frá hótelinu og hljóðar svo:

Það var pína

Þegar hún Stína týndi

Kútnum.

Hrína kunni jóð

Katrína

Rak upp hljóð.

Þetta mun vera hið síðasta sem Kjarval orti. En nú dró til nýrra tíðinda. Eftir að hafa dvalið á Hótel Borg svo skipti árum, en Reykjavíkurborg mun hafa greitt dvalarkostnaðinn a‘ svo miklu leyti sem boð Jóhannesar Jósepsspnar dugði ekki til , var svo komið heilsu Kjarvals að hann varð að fara á sjúkrahús. Þann 26. Janúar 1969 hringdi Kjarval til Alfreðs Guðmundssonar og bað hann að koma því hann væri mikið veikur. Alfreð fór til hans og varð a samkomulagi að hann fengi dr. Snorra Hallgrímsson til sín daginn eftir. Bað hann Snorra að taka sig á spítala og var Kjarval lagður inn á handlækningadeild Landspítalans 28. janúar 1969. Þann 18. febrúar lagður inn á deild Karls Strand á Borgarspítalanum, herbergi 215, og dvaldi hann það sem hann átti ólifað

Edited by Ingimundur Kjarval

Share this post


Link to post
Share on other sites

O

Og tengdamóðir mín heitin á að hafa verið í ástarsambandi við Nínu Tryggvadóttir listmálara samkvæmt Jóni Óttari Ragnarssyni, kvikmyndin sem hann ætlaði að gera átti að snúast um það. Vonandi að hann hafi runnið á rassinn með þessa kvikmynd segi ég bara. Eina ástæðan að hann fór í þá átt að mínu mati, að hann hélt að hann gæti fengið áhuga á kvikmyndinni þannig og fjárhagsstuðning. Ekki vissi ég að Jón Óttar Ragnarsson er meðlimur í Eimreiðarhópnum samkvæmt Jóni Steinari Gunnlaugssyni. Jón Óttar er svo giftur Margréti systur Björns Inga Hrafnssonar, allt í hring á litla Íslandi.

Já þetta með að afi hafi verið hommi. Auðvitað veit ég lítið um það, en það er akkúrat ekkert í lífi hans sem sýnir fram á það, svo ég viti, akkúrat ekkert. Aftur á móti veit ég um teikningar sem ég sá sem unglingur, sem hann gerði, sem sýna fram á annað, svona dáldið pórnografískar og ekki karlmenn.

Maðurinn var jú giftur í mörg ár og átti tvö börn, sannar auðvitað ekkert veit ég. Svo er líka að afi var mikið karlmenni og gekk upp í því, veiðimaður og skytta sem ungur maður og svo sjómaður auðvitað. Til þess að halda svona fram verður fólk að hafa eitthvað, ekki bara pælingar út í loftið, gerir sig að fíflum er það ekki. Nema auðvitað á Íslandi, listamafían lepur þetta upp, vegna þess að það telur að það meiði þetta fólk og nái því niður. Svo þegar bókin um tengdamóður mína var gefin út, var búið til slúður um samband hennar og Steins Steinars, engin fótur fyrir því heldu rsvo ég viti, bara búin til saga til þess að selja bók.

En ég er á því að þetta sé viðleitni til þess að ná orðstír þessa fólks niður, eitthvað í okkur Íslendingum að geta ekki unað þessum listamönnum þá stöðu sem þeir hafa hjá þjóðinni. Það sama í gangi á Kjarvalsstöðum að mínu mati, að eyðileggja og rifa niður, ekki pláss fyrir alla á litla Íslandi.

Já þú segir nokkuð. Ég nefnilega hef rekið mig á Gróu, blessuðu kerlinguna. Hún býr í vesturbænum.

Edited by drCronex

Share this post


Link to post
Share on other sites

Það eina sem ég vil að þessu sinni, er að sannfæra ykkur, ef ekki um annað, að þó svo að þessi meinti leynilegi og munnlegi gjafagerningur án nokkurra akjala eða vitneskju barna Kjarval hafi gerst, þá var afi að sjálfsögðu ófær um að taka slíka ákvörðun.

Þetta er skýrlutaka frænda míns, skírir sig sjálf. Vandamálið að Jón getur ekki tímasett þennan atburð nákvæmlega. Ég man álika atburði og fleiri en einn, hringt í pabba umj miðja nótt af lögreglunni vegna þess að að afi var út á götu fáklæddur eða nakinn nálægt Hótel Borg. Ég er á því í dag að þetta hafi verið aukaverkanir af lyfjum sem afi var að taka, í dag sagt að þau geti valdið sturlun, sérstakleg í gömlu fólki og megi þess vegna ekki gefa þessi lyf öldruðum

Ég man eftir að lögreglan hringdi í pabba, líklega fyrir veturinn 1968, vegna þess að ég var ekki heima það sumar eða vetur. Ég man líka að Lögreglan setti vakt á afa til þess að halda honum í herbeginu á Hótel Borg, man að það var talað um það í fjölskyldunni, þó ég sæji það ekki með eigin augum. Gat ekki fundið neitt hjá Lögreglunni um það. Sagt að allt hefði brunnið í einhverri geymslu út á Suðurnesjum á sínum tíma. Mun leita aftur seinna, kannski að eitthvað hafi komið fram síðan.

Seinna skildist mér, að dagbækur lögreglunnar hefðu endað hjá Borgarskjalasafninu vegna rannsókna á vist drengja út á landi á sínum tíma, var mikið í fjölmiðlum. Reyndi að komast í þær dagbækur en fékk ekki. Reyndi að fá lögmann fjölskyldunnar til þess að fylgja því eftir en það rann allt út í sandinn eins og svo ótal margt annað, engu fylgt eftir þó ég rembdist og rembdist eins og rjúpan við steininn.

En ég reikna með því að dagbækurnar séu ennþá til og koma dagar og koma ráð. Þetta er bara ein frásögn, aðrar sem ég mun setja inn seinna. Hvað um það, maður á níðræðisaldri er að sjálfsögðu ekki fær um að gefa allt sitt opinberum aðila, leynilega og munnlega án hlutlausra vitna og án nokkurra skjala til staðfestingar á því, ekkert, án þess að börn hans viti af því. Ég get svo tuðað endalaust um réttarmorðið í Hæstaréttir, sem var GRÓFT réttarmorð, ekkert álitamál, gróft og í mótsögn við allar staðreyndir málsins.

Ég get svo líka tuðað um að Gunnlaugur Claessen dómari í málinu hafi verið návinur Davíðs Oddssonar En eins lengi og þið takið þátt í samsærinu þarf enginn að hlusta á mig. Bara staðreynd, það að ég hef hvergi rödd nema hér á Málefnunum, ein sönnunin að þetta er samsæri:


Kl. 12.35 kemur fyrir dóminn sem vitni Jón Þórður Ólafsson, starfsmaður Fiskistofu, kt. 210641-4089, til heimilis að Holtagerði 30, Kópavogi.
Áminntur um sannsögli.
Skýrsla hans er hljóðrituð.

KB: Getur þú fyrst gert grein fyrir tengslum þínum við Jóhannes Kjarval listmálara? M: Já, amma mín Þórunn Sveinsdóttir, föðuramma var systir Jóhannesar Kjarval. Hún var elsta systkinið.
KB: Getur þú gert í stuttu máli grein fyrir samskiptum þínum við Kjarval síðustu kannski þá er nú kannski það sem þú manst hugsanlega svona síðustu ár áður en hann fer inn á sjúkrahús, ef eitthvað minnisstætt væri frá ´68. Hann fer inn á sjúkrahús í byrjun árs ´69. ´67 og ´68, hafðir þú samskipti við Kjarval á þessum árum?

M: Já, kannski ekki mikið en það sem ég man eftir er það fyrst til að taka að Sveinn Kjarval hringdi í mig og bað mig um að koma niður á Hótel Borg til þess að aðstoða sig. Hann þyrfti aðstoð varðandi föður sinn. Þetta var að kvöldlagi. Ég bjó úti í Garðastræti 40 á þessum tíma og ég fór strax niður eftir og þegar ég kom upp á loft að þá var Jóhannes á ganginum klæddur í bol eingöngu, nærbol úr íslenskri ull og hann vildi komast út eitthvað upp á Kjalarnes reyndar. Nú það varð úr að við klæddum hann, það kom leigubíll og við ókum inn Skúlagötu þegar við vorum komnir inn að Hörpu inn á Skúlatorgi að þá sagði Kjarval, þetta er gott nú skulum við fara til baka. Hann var dálítið æstur svona þar til við fórum í bílinn, hann róaðist allur og við keyrðum niður á Hótel Borg og fórum inn og upp á loft, og þar skömmu seinna skyldi ég við þá feðga, og þá var hann orðinn bara rólegasti.

KB: Getur þú tímasett þetta eitthvað eða manst þú eitthvað hvenær? M: Það er dálítið erfitt að öðru leyti en því að ég flyt í Garðastræti í júnímánuði 1966, og Jóhannes fer á spítalann í ársbyrjun ´69, ekki satt. Þetta er einhvern tímann á því tímabili. Ég get ekki staðsett það nákvæmlega.
KB: Þú getur ekki tímasett þetta nákvæmlega? M: Nei, mér langar að benda á að þetta kemur fram í Kjarvalsbókinni en það brenglast þar þannig, hún Silja Aðalsteindóttir talaði við mig, þetta brenglast þar og það er sagt að pabbi hefði, faðir minn Ólafur Þórðarson að það hafi verið hringt í hann en það er rangt í bókinni. Hún Silja mín kannast við það.

KB: Bara þannig að þú lýsir því kannski faðir þinn Ólafur Þórðarson, var hann frá því að þú manst eftir þér í samskiptum við Kjarval? M: Já.
KB: Voru það regluleg samskipti? M: Það má segja það. Þeir voru góður vinir alla tíð og um tíma þá var pabbi fjárhaldsmaður fyrir Kjarval. Kristján Jónsson, Kiddi í Kiddabúð tók síðan við því. Þetta var um skamman tíma, ég veit ekki eitt, tvö, þrjú ár kannski og kannski á árunum milli ´30 og ´40 gæti ég frekast trúað.
KB: Manst þú eftir því að faðir þinn hafi farið eða hann hafi sagt þér frá ferð eða í Sigtún 7 haustið ´68 þar sem hann hafði farið þar sem var verið að ganga frá munum Kjarvals? M: Já, ég man eftir því. Ég vissi það að hann var eitthvað í kringum þetta og hann talaði um þetta á sínum tíma. Ég man þetta ekki svo gjörla svona löngu síðar en pabbi var þarna innfrá það er staðreynd. Hann nefndi það við mig. Ég vissi það.
KB: Er þér kunnugt hver var afstaða hans eða föður þíns til þess í hvaða tilgangi Kjarval hefði eða í hvaða tilgangi munirnir voru færðir til Reykjavíkurborgar, hvort það var sem gjöf eða til geymslu, kom það eitthvað fram hjá föður þínum hans afstaða um það eða hvað hann vissi til þess? M: Sko, afstaða föður míns Ólafs Þórðarsonar var sú að þetta færi til borgarinnar til geymslu.

KB: Var það alla tíð hans á meðan hann lifði alltaf hans afstaða? M: Já.
KB: Sagði hann þér eitthvað frá því að það byggði á samskiptum við Kjarval eða hann sjálfan eða manst þú eitthvað til þess hvernig hann skýrði það? M: Það er náttúrlega orðið langt um liðið. Þetta eru orðin 40 ár bráðum, er það ekki, langt í það. Maður man ekki nákvæmlega. Ég vissi bara að hann var að stússast mikið í þessu og ég vissi til þess að hann væri að skrifa bréf í kringum þetta út til Danmerkur. En eins og ég segi sko hans afstaða var sú að þetta færi til borgarinnar til geymslu.
KB: Ég vil sýna mætta dskj. nr. 17. Getur vitnið staðfest að þetta sé minnisbók sem faðir þinn hafði látið eftir sig frá árinu ´68 og hvort þú kannist við það að hafa afhent þeim sem hér talar þessa bók? M: Þetta er dagbók föður míns, það er rétt. Hún var í minni vörslu og ég afhenti Kristni þessa bók á sínum tíma. Það er rétt, ég staðfesti það.
--------------------------------------------------------------------------------------------

KS: Þessir atburðir ´68 sem lýst er í dagbókinni fylgdist þú með þeim með einhverjum hætti eða er þetta svona eitthvað sem þú verður síðar áskynja, ert þú einhver þátttakandi í þessu? M: Ekki nema bara úr fjarlægð og svona ég heyrði hitt og annað af því sem skeði og ég vissi að var í gangi en ég var ekki þátttakandi í þessu að neinu öðru leyti, skilji ég það rétt í þessum flutningum þá er eitthvað slíkt. Sveinn Kjarval hafði samband við mig og bað mig um að aðstoða sig í sambandi við flutning á munum og dóti úr Austurstræti 12.
KS: Það er síðar? M: Það er síðar. Það er það eina sem ég kom að þessu máli.
Víkur frá kl. 12.44.

Edited by Ingimundur Kjarval

Share this post


Link to post
Share on other sites

Fyrir nokkrum árum kom svo út önnur bók um Kjarval, ef ekki annað, hafið þið örugglega séð hana í bókabúðum, líklega ein stærsta bók gefin út á Íslandi. Þetta bókin sem Ólafur Ragnar gaf svo Pútin í einni heimsókninni til Rússlands og Pútin tók Ólaf á laginu og bauð sýningu eftir afa til Sankti Pétursborgar.

Sú sýning var svo mikið til þögguð í íslenskum fjölmiðlum vegna þess að allir vissu upp á sig skömmina reikna ég með, varla önnur ástæða, Íslendingum venjulega mikið mál þegar þeir gera garðinn frægan og þetta fyrir lætin í Úkraínu.

Í þessari bók er heldur ekkert minnst á þessa meintu gjöf afa til Reykjavíkurborgar, þó svo að bókin hafi víst mikið til verið borguð af Reykjavíkurborg, bara sleppt. Í bókinni eru svo margir kaflar skrifaðir af hinum ýmsu höfundum. Einn kaflinn eftir Silju Aðalsteinsdóttur. Á bls. 592. er haft eftir Ólafi Maríusyni:

“Þegar ég sá hann í síðasta skipti var hann fluttur inn á Hótel Borg, orðinn sjúkur maður” segir Ólafur Maríuson. “Þetta var um vetur, það var kalt úti og slydda og hann kom að glugganum á búðinni. Hann var í frakka, nærbuxum og berfættur í skónum og ég ætlaði að spana út til hans og hjálpa honum. En hann vinkaði bara og var horfinn. Ég sá hann aldrei meir.”

Ekki sagt hvenær þetta var nema auðvitað fyrir 28. janúar 1969 þegar afi var lagður inn, kom aldrei af spítalanum aftur, en átti að hafa gefið allt sitt leynilega og munnlega 7. nóvember 1968.

Hér er svo lýsing á afa þegar hann er lagður inn, úr sjúkraskýrslunni. Hún byrjar þegar afi kemur á geðdeild Borgarspítalans af lyfjadeild Landspítalans þar sem hann var lagður inn seint í janúar.

þið getið lesið hana alla hér http://kjarval.blogspot.com/2007/04/sjkraskrsla-jhannesar-kjarval-listmlara.html

Vanda. Nafn Sveinn Kjarval

Tengsli sonur listmálari.Heimli Sætúni 1 Seltjarnarn.Sími h 15531 v.188317

Innlagningarlæknir

Lyfjadeild Lsp.

Heimilslæknir

Aðrir læknar

Innritun 18.: 2. : 1969 kl. 11.30 frá lyfjadeild Lsp.

Brottskráning Dó 13.: 4. : 1972 kl. 18.40

Greining Dementia senilis, 290,00 (ellivitglöp/almennur ellihrumleiki. Þýðing geðlæknis)(handskrifað) Elliglöp > Heilabilun (Alzeimer)

Fyrri vistir á G.B.Vistir á öðrum Geðdeildum

Varúðarþörf: Gæzlumaður fylgir sjúkl. frá Landspítalanum, og mun dvelja hjá honum þar til öðru vísi verður ákveðið.

Nánari upplýsingar um innlagningu o.s. frv. Í lok janúar mánaðar var sjúkl. lagður inn á lyfjadeild Lsp. Vegna cachexia(langvinn vannæring með tilheyrandi þróttleysi og þyngdartapi, þýðing geðlæknis) og confusio mentis, 2/ (rugl/óráð, þýðing geðlæknis)hefir dvalið þar þangað til hann er nú lagður hér inn til rannsóknar og meðferðar. Við komu er sjúkl. það ruglaður að ekki er viðlit að ná neinu skynsamlegu sambandi við hann, taka sjúkrasögu eða gera á honum kerfaskoðun. Verður því látið bíða þar til betur stendur á síðar, enda fylgja sjúklingi allgóðar upplýsingar frá lyfjadeild Lsp.Handskrifað undir 1) Vaniuoðii (óskiljanlegt)2) óráðBorgarspítalinn

langvinn vannæring með tilheyrandi þróttleysi og þyngdartapi. Langvinn vannæring hlýtur að vera meira en örfáar vikur, sem þýðir, að þegar afi átti að hafa gefið allt sitt 7. nóvember munnlega og leynilega var hann að deyja úr hungri. Seinna í sjúkraskýrslunni er svo farið betur yfir þessa vannæringu og hversu alvarleg hún var. Afi braggast svo á spítalanum. Mín skoðun að það hafi bæði verið vegna betri næringar og að hann var ekki að taka þessi lyfin hann var orðinn háður.

Ég reyndi svo að safna upplýsinga um þennan tíma en rakst á veggi allstaðar, jafnvel hjá þeim sem ég réð til þess og borgaði fyrir, samsærið alltumlikjandi. Það sem situr þó mest í mér er þögn Guðbergs Bergssonar. Þarna er maður sem hefur skipað sjálfan sig sem siðapostula heillar þjóðar, á sömu heiðurslaunum og afi var. En þegar upp er staðið, siðblindur eyjarskeggi sem finnst sjálfsagt að ræna einn helsta listamann þjóðarinnar. Guðbergur er ekki aðeins áhorfandi utan frá, hefur sýnt afa áhuga, setti meira að segja upp sýningu með verkum hans í Gerðasafni í Kópavogi fyrir ekki svo löngu. Hegðun Guðbergs er í mínum hug mikilvæg sönnun um þetta samsæri, að jafnvel hann sem þykist heimsmaður er ófær um að brjótast undan þessu samsæri.

Önnur sönnun um samsærið, hegðun Egils Helgasonar blaðamanns sem sýndi málinu áhuga í upphafi en skrúfaði svo fyrir, hefur ekki minnst á það í mörg ár. Hann þykist jú heimsmaður líka. Jakob Bjarnar blaðamaður skrifaði um það í byrjun líka en hefur ekki minnst á það í mörg ár.

Auðvitað út í hött að Gunnlaugur Claessen var dómari í málinu. Hve mörg ykkar trúa því að Davíð Oddsson hafi komið beint að því að Gunnlaugur varð dómari í málinu? Sleppum því hvort að Davíð ákvað að vinur hans ætti að verða Hæstaréttardómari með öðrum vinum og vandamönnum í Hæstarétti.

post-3112-0-76146500-1422884806_thumb.jp

Edited by Ingimundur Kjarval

Share this post


Link to post
Share on other sites

Hérna eru svo þessir lyfseðlar, þið getið sjálf lesið þá og gúglað hættuna við að taka þessi lyf, sérstakleg fyrir gamalmenni, ég tala ekki um ef að viðkomandi var svo að drekka ofan í þau. Það áhugaverða við þessa lyfseðla, að ég fann þá í Borgarskjalasafninu þar sem þeir eru, ég tók bara ljósrit af þeim. Geng út frá því að þeir hafi verið í gögnum sem Indriði G. Þorsteinsson safnaði fyrir bókina og þess vegna að hann skrifar undir rós um lyjanotkun afa.

Og takið eftir, afi settur á þessi lyf af læknum, en svo ekkert fylgst með honum. Hann hrynur svo þennn vetur og endar sturlaður á spítala, það er á hreinu samkvæmt sjúrkarskýrslunni. Það er líka staðreynd að það bráir af honum á spítalanum, þá örugglega vegna þess að hann er ekki að taka þessi lyf lengur. Og svo líka, hætt að gefa honum lyfið við meintri Parkinsonveiki, komist að þeirri niðurstöðu að hann þjáist af heilabilun sem ágerist þangað til hann deyr.

Ég get farið nákvæmlega ofan í hjáverkanir þessara lyfja en sleppi því að sinni, vil bara nefna að að lýsing Guðbergs Bergssonar passar mjög vel við þessar aukaverkanir, kaldan líkama og kalda lund.

Þarna var afi að berjast við heilabilun á hóteli einn og yfirgefinn, aðeins fólk í kringum hann sem vildu ná af honum verðmætum. Eða eins og afi sagði við pabba ekki svo löngu áður, að slá sig til riddara á hans kostnað.

Það má kannski gagnrýna fjölskylduna fyrir að hugsa ekki betur um afa og það sem lögmaður borgarinnar gerði í málflutningi sínum. En þar á móti kemur að samband þeirra feðganna, pabba og afa, var mjög erfitt og að pabbi brotnar þetta haust, fær það sem var kallað í þá daga taugaáfall. Mín skoðun að niðurbrot pabba hafi mest verið vegna þess að hann réð ekki við ástandið, valdið í því að ýta honum í burtu frá föður sínum. Ég var jú bara 17 ára unglingur á Hvanneyri þennan vetur, kannski að taugaáfall pabba þetta sumar og haust megi skrifa á mig líka.

Það eina sem ég vil að þú gerir með þessar upplýsingar, ákveðir með sjálfum þér hvort að afi var fær um að gefa allt frá sér leynilega og munnlega 7. nóvember 1968. Og að þegar þú ert búinn að mynda þeir skoðun, að þú segir það í kringum þig, annars ert þú að taka þátt í samsærinu.

Meira seinna um samsærið og hvernig fjölskyldan var svo neydd til þess að taka þátt í samsærinu gegn sjálfri sér. Þið getið svo sagt að öllum sé sama um Kjarval í dag, sem má vel vera, en árið 1968 var afi mikilmetnasti listamðaur þjóðarinnar og aðeins þess vegna að valdið gekk í að ræna hann.

post-3112-0-98913200-1422969636_thumb.jp

post-3112-0-42906500-1422969666_thumb.jp

post-3112-0-62066500-1422969685_thumb.jp

Edited by Ingimundur Kjarval

Share this post


Link to post
Share on other sites

Við getum svo þjarkað um hvort að afi hafi verið hæfur til þess að gefa allt sitt munnlega og leynilega 7. nóvember 1968 og svo sviptur sjálfræði seinast í janúar þann vetur og lokaður inn á geðdeild. Ákvörðun lækna þar að hann þjáðist ekki af Parkinsonveiki heldur heilabilun sem ágerðist þangað til hann lést. Svo hvað finnst þér, hrakaði honum svo fljótt þessar vikur að hann var í nógu góðu andlegu ástandi 7. nóvember til þess að taka þessa ákvörðun,?

En sleppum því í bili, vil bara sanna fyrir ykkur að pabbi brotnaði þetta haust og þessi skýrslutaka sýnir það. Valdið notaði svo tækifærið meðan pabbi var hjá systur sinni að tæma vinnustofuna. Fjölskyldan vissi svo aldrei hvað var tekið, falið upp á Korpúlfstöðum í 17 ár eða þangað til pabbi var farinn, þá fyrst var að það flutt niður á Kjarvalsstaði og skráð.

Þetta er vitnataka tekin af móður minni hjá lögmanni fjölskyldunnar. Það sem skiptir mestu máli:

Guðrún kveðst minnast þess eins að hún hafi hitt Baldur Guðlaugsson í Kaupmannahöfn. Hann hafi gert boð á undan sér og hafi hún hitt hann á veitingastað á Hótel Angleterre. Hún kveðst telja að þetta hafi verið í ágúst 1982. Hún kveðst hafa upplifað þennan fund sem fyrirmæli eða hótun um að hún ætti ekkert að gera í málinu.

Þetta tel ég aðalástæðuna að fjölskyldan var svo treg þegar ég byrjaði að hreyfa við þessu máli, beinn ótti um að þessir menn gætu meitt. Ég held að það stjórni ennþá gerðum þeirra, að þau trúi ekki að þetta verði leiðrétt og þessir menn geti hefnt sín.

Ef að skýrsla Baldurs eða minnisblöð frá 1982 eru lesin þar sem hann vitnar í móður mína, sést að þetta stenst allt þó svo að hann reyni að snúa út úr því. Hann nefnir þar að móðir mín hafi séð að myndirnar höfðu verið stimplaðar borginni og ekkert sagt, þar með verið samþykk. En ég man í gegnum árin máttlausa reyði hennar að Frank Ponzi dirfðist að eyðileggja þessi listaverk með því að stimpla beint á þau, þannig talaði hún alltaf um þetta atvik, eitthvað sem virtist sitja í henni meira en annað.

Þegar móðir mín minnist á fjárhagsstöðu fjölskyldunnar haustið 1968 gerir hún ekki of mikið úr því, við vorum í raun að missa allt og eingöngu fyrir ofurátak móður minnar að tókst að halda hlutunum saman. Hún hefur oft sagt mér frá því, þessi pínulitla manneskja, ekki einu sinni 150 cm, gerði það sem gera þurfti og rukkaði menn sem skulduðu föður mínum til að bjarga húsinu.
Þá var ég 18 ára, fór það haust á landbúnaðarskólann á Hvanneyri.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Frásögn Guðrúnar Kjarval vegna málefna er lúta að munum Jóhannesar Kjarval listmálara sem voru teknir úr Sigtúni 7, Reykjavík og færðir í vörslur Reykjavikurborgar.

Skýrslur skráir Kristinn Bjarnason hrl. á skrifstofu sinni að Lágmúla 7, Reykjavík mánudaginn 22. september 2003 kl. 14.00.

Viðstödd er Hrafnhildur Tove Kjarval dóttir Guðrúnar og Sveins Kjarvals.

Guðrún kveður að Sveinn Kjarval eiginmaður sinn hafi verið veikur um nokkurt skeið árið 1968 og árin þar á undan. Kveður hún að Sveinn hafi veikst alvarlega um mitt ár 1966 og hafi hann átt við veikindi að stríða frá þeim tíma.

Guðrún kveður að Sveinn hafi farið haustið 1968 til Danmerkur og dvalið hjá Aase systur sinni sér til heilsubótar fram í miðjan desember 1968.

Guðrún kveðst hafa á þessum tíma unnið hjá Ferðaskrifstofu ríkisins (Baðstofan verslun á vegum FR) og hafði hún fregnað þar að það væri verið að hreyfa við hlutum Kjarvals í Sigtúni 7, Reykjavík. Kveðst hún ekki muna hver hafi sagt sér það.

Guðrún telur að meðan Sveinn var í Danmörku hafi allur hennar tími farið í að vinna og hádegishlé hafi hún notað til þessa að fara gera upp kröfur og þess háttar. Kveður hún fjárhagsstöðu fjölskyldunnar hafa verið afar bágborna á þessum tíma fyrst og fremst vegna veikinda Sveins. Guðrún kveðst hafa þurft að berjast fyrir að bjarga fjármálum fjölskyldunnar á þessum tíma og hafi sú barátta staðið frá degi til dags.

Guðrún kveðst hafa haft samband við Ólaf Þórðarson sem var systursonur Kjarvals og hafði talsvert samneyti við hann, þegar hún frétti af þessum flutningum úr Sigtúni 7, Reykjavík.

Guðrún kveðst síðar hafa heyrt að ástæða þess að rýma þurfti vinnustofuna að Sigtúni 7 hafi verið að Leifur Breiðfjörð hafi þurft vinnustofu fyrir glerlist sína en húsið hafi verið í eigu Breifjörðsfjölskyldunnar.

Guðrún kveður að í framhaldi þess að hún frétti að verið væri að flytja muni úr vinnustofunni til Borgarskjalasafns, hafi hún hringt til Geirs Hallgrímssonar þáverandi borgarstjóra. Hann hafi tjáð sér að verið væri að taka munina til varðveislu. Hún kvaðst ekki muna nákvæmlega hvenær hún hringdi en það hafi verið meðan Sveinn var í Danmörku og líklega í beinu framhaldi þess að frétti hvert væri verið að flytja hlutina.

Guðrún kveðst ekki hafa farið í Sigtúnið þetta haust 1968 eða í borgarskjalasafnið eða kannað frekar um hvað væri að ræða.

Hún kveður þau Svein hafa flutt búferlum til Danmerkur í febrúar 1970.

Guðrún kveður að það hafi líklega verið sumarið 1973 sem hún fór með Alfreð Guðmundssyni á vinnustofu þar sem Frank Ponzi vann að því að ganga frá myndverkum eftir Kjarval. Kveður hún Frank Ponzi ekki hafa verið á staðnum en hún hafi séð að búið var að setja stimpil á eitthvað af verkunum, þar sem nafn Reykjavíkur og Kjarvals kom fram.

Guðrún telur að Sveinn hafi ekki verið með í þessari ferð.

Guðrún kveðst ekki hafa áttað sig á því, hvað um var að ræða fyrr en hún var komin heim til Hrafnhildar dóttur sinnar aftur þar sem hún dvaldi. Hún hafi þá orðið reið yfir því að verið væri að skemma verkin með þessu.

Guðrún kveðst ekki hafa komið Íslands í jarðarför Kjarvals vorið 1972 en hún kveðst muna eftir því að Sveinn og Aase hafi farið.

Guðrún kveðst ekki muna eftir því að hafa komið neitt eða rætt við Svein um dánarbússkiptin eftir Kjarval árið 1972 og 1973.

Guðrún telur að Sveinn hafi aldrei verið sáttur við meðhöndlun eigna Kjarvals sem teknar voru úr Sigtúni 1968.

Hann hafi meðal annars fengið einhverja lögmenn til þess að vinna að þessu.

Guðrún kveður að þessi mál hafi hvílt mjög þungt á Sveini alveg fram að því er hann lést.

Guðrún kveðst minnast þess að Guðmundur Axelsson listaverkasali hafi verið í sambandi við fjölskylduna vegna sölu á listaverkum.

Hún kveðst ekki minnast þess sérstaklega hvaða afskipti hún hafði af því að Guðmundur fékk Baldur Guðlaugsson lögmann árið 1982 til þess að kanna réttarstöðu erfingja Sveins Kjarvals og Jóhannesar Kjarvals vegna þeirra muna sem voru teknir úr Sigtúni.

Guðrún kveðst minnast þess eins að hún hafi hitt Baldur Guðlaugsson í Kaupmannahöfn.
Hann hafi gert boð á undan sér og hafi hún hitt hann á veitingastað á Hótel Angleterre. Hún kveðst telja að þetta hafi verið í ágúst 1982. Hún kveðst hafa upplifað þennan fund sem fyrirmæli eða hótun um að hún ætti ekkert að gera í málinu.

Guðrún kveðst ekki hafa neitt sent frá Baldri eða Guðmundi Axelssyni um niðurstöður athugunar Baldurs.

Guðrún kveðst ekkert hafa komið nálægt þessum málum frá þessum tíma fram að hreyft var að nýju við þessu máli á síðustu tveimur árum.

Guðrún kveðst ætíð hafa litið svo á að munir Kjarvals sem teknir voru úr Sigtúninu haustið 1968 hafi verið teknir til varðveislu enda hafi hún fengið upplýsingar um það frá þáverandi borgarstjóra.

Guðrún kveður að hún hafi upplifað það þannig að ekkert hafi verið gert í þessum málum, þar sem fjölskyldunni hafi fundist sig ofurlið borin og fjárhagslega hafi fjölskyldan ekki haft burði að fá aðstoð eða til að gera eitthvað í málinu.

Guðrún kveðst ekki nú muna eftir fleiri atvikum sem máli geti skipt í máli þessu.

Yfirlesið og staðfest
Undirskrift
Guðrún Kjarval
Prentað
Guðrún Kjarval

Viðstödd frásögn og undirritun

Undirskrift
Hrafnhildur Tove Kjarval
Prentað
Hrafnhildur Tove Kjarlval

Undirskrift
Kristinn Bjarnason
Prentað
Kristinn Bjarnason hrl.

Edited by Ingimundur Kjarval

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ég sagði hér á undan að við fjölskyldan hefðum svo verið neydd til þess að taka þátt í samsærinu gegn okkur sjálfum. Skýrslutaka bróður míns sýnir það. Hann er jú að túlka sitt viðhorf og hagsmuni og draga fjölskylduna alla inn í hans hagsmuni. Hann bjó á Íslandi og átti starf sitt undir því að vera þægur.

Þess vegna að hann setur sig upp a móti því að ég hreyfi við málinu a sínum tíma og þrýstir á móður okkar að skrifa ekki undir málareksturinn sem hún gerði á endanum en ekki í upphafi.

Þegar þeir segja að fjölskyldan hafi ekki verið sammála um að reka þetta mál er það satt að því leiti að Jóhannes bróðir minn vildi ekki að það yrði hreift við því. Margar ástæður, ein að hann var giftur inn í fjölskyldu Guðrúnar Helgadóttir, hún vonarstjarna vinstri manna um tíma. Gífurlegur þrýstingur á bróðir minn held ég að hreyfa ekki við þessu. Ekki bara af pólitískum ástæðum, líka að svo mörgum á Íslandi finnst að þeir eigi að taka þátt í þessu samsæri, finnst að fjölskylda mín eigi ekki að vera til.

Meira seinna, bústörfin kalla. Merkilegt með Guðrúnu Helgadóttur, hún var í safnráði eða hústjórn Kjarvalsstaða, á launum að sjálfsögðu, þegar Davíð Oddsson var þar líka. Eða með öðrum orðum þræðir valdsin á Íslandi jú undarlegir á stundum:

KB: Þá langar mig að sýna þér dskj. nr. 22. Þetta er bréf sem ber með sér að það sé sent til þín væntanlega frá föður þínum. Getur þú staðfest að þú hafir fengið þetta bréf og manst þú eftir þessu bréfi sérstaklega? M: Ég verð nú að segja að mig rámar í það sko en þetta er tímamerkjandi dálítið að þetta er fyrsta bréfið sem pabbi skrifar mér á dönsku þess vegna man ég eftir því sérstaklega. Já, já, ég er meðvitaður um þetta bréf og önnur.
KB: Manst þú eitthvað eftir hvort þú aðhafðist eitthvað í framhaldi af þessu bréfi? M: Já, sko á þessum tíma þá var ég búinn að vera hér í eitt ár og þá var að byrja að koma upp ýmis höfundarréttarmál sem urðu mjög misjafnlega umfangsmikil og það var útgáfa á bókum sérstaklega, þrjár bækur sem voru þá á næstu misserum til umþóttunar og mest megins var það nú að þá leitaðir maður til þess lögmanns sem pabbi hafði haft samráð við Ragnar Ólafsson heitinn. Ég ræddi þessi mál við Ragnar beinlínis þetta eignarhald og það sem að því vék með öðru náttúrlega varðandi höfundaréttinn. Mér er afar minnisstætt hvað okkur fór á milli okkur Ragnari í því efni. Hann réð okkur eindregið og mjög ákveðið frá því að fara í þetta hann áleit það vera okkur og afa til vansa að hrófla við þessu. Hann var á þeirri skoðun sem kom mjög víða fram í þessu umhverfi þá að við ættum bara að halda okkur til hlés í öllu sem við kæmi þessu og ýmsu öðru í sambandi við afa. Það var alltaf frá föður mínum þá var alltaf varnaðarorð til mín að fara ekki mjög mikið í þetta því það gæti skaðað mig og mitt starf, minn starfsvettvang.

Edited by Ingimundur Kjarval

Share this post


Link to post
Share on other sites

Þá fer þetta að verða búið hjá mér í bili, þið sem hafið svo lesið þetta, ættuð að hafa gert upp huga ykkar hvort að afi var hæfur til þess að gefa allt sitt til Reykjavíkurborgar 7. nóvember 1968 leynilega og munnlega, án hlutlausrar vitna og svo sviptur sjálfræði í janúar þann vetur.

En lögmaður fjölskyldunnar rak málið aldrei á þeim grundvelli sem var líklegast rétt hjá honum, hann hélt fram að þessi meinti munnlegi leynilegi gjafagerningur, án hlutlausra vitna hefði aldrei farið fram, bara skáldaður upp, þá af Davíð Oddssyni árið 1982, nóg um það í bili.

Árið 1968 var auðvitað ekki í dag, aðrir tímar og annar hugsunarháttur. Til þess að vera nákvæmari, margir tímar öll þessi ár og mismunandi viðhorf eftir því sem tímarnir breyttust. En eitt var þó alltaf, samsærið sem þið öll takið svo þátt í, hefur að gera með að ykkur finnst ekki að fjölskylda mín eigi að fá réttlæti.

Og þá hvers vegna? Ég hef ekki allar skýringarnar en reyni að spá í þær hvern einasta dag, mikilvægt í lífi mínu og líklega höfuðástæðan að ég bý ekki á Íslandi og að börn mín búa ekki heima.

Í dag er það þannig að ég vil helst ekki vera innan um landa mína, veit að þeir vita af þessu en vilja ekki ræða það við mig hver svo sem ástæðan er og það mér nóg ástæða að vilja ekki vera í kringum þá, Málefnin hæfileg fjarlægð.

Ég mun líklega pæla meira í þessu samsæri í næstu innleggjum, hvað ég ætla að gera í framtíðinni und zu vider. Ég þykist vera búinn að fá loforð frá lögmanni um að taka málið upp aftur, en mörg loforðin dáið síðustu árin, en hver veit. Eitt loforðið var jú að fleiri en einn lögmaður myndu skrifa um málið til þess að sýna framá að þetta var réttarmorð, ekki gerst enn.

Ég skrifaði um að ég vildi fara í hungurverkfall fyrir utan Hæstarétt í vor, konan ekki beint hrifin og ég verð að virða það. Við að verða afi og amma með vorinu gangi allt vel, kannski ekki rétt að bæta því álagi ofan á allt, koma tímar koma ráð. Svo er líka að einn daginn verðum við að bregða búi og þá líklegt að við flytjum heim, ég get þá eytt ellinni í hungurverkföll fyrir utan hinar ýmsu byggingar Reykjavíkurborgar. Einn daginn fyrir utan Alþingi, annan fyrir utan Ráðhúsið við Tjörnina, Kjarvalsstaði, Hæstarétt. Farið á milli með stól og eytt deginum þar.

Og á endanum, ég get ekki kennt lögmönnum mínum um að hafa tapað málinu í gjörspilltu réttarkerfi Íslands. Ég get verið sár og allt það, en ekki þeim að kenna að Gunnlaugur Claessen návinur Davíðs Oddssonar og með honum í Eimreiðarhópnum, var dómari í málinu. Kannski að ég geti hugsað að þeir hefðu átt að vita um þessa tengingu (fann hana í bók Jóns Steinars Gunnlaugssonar) en verð að virða skýringuna að þeir eru af annarri kynslóð.

Bústörfin kalla, bara eitt. Hvers vegna haldið þið að það sé, að engin ykkar setur fram skoðun á þessu máli hér, þegið ðll þunnu hljóði? Mín skýring að þið ein sem öll takið þátt í þessu samsæri meðvitað eða ómeðvitað.

Spurjið ekki hvað Davíð Oddsson getur gert fyrir Ísland, heldur hvað þú getur gert fyrir Davíð Oddsson", hann á ykkur enn þann dag í dag, staðreynd að þetta mál snýst mest um hann.

Ef að það væri ekki fyrir Davíð Oddsson hefði málið fengið annan farveg árið 1982 og hann handstýrt því alla tíð síðan. Ég trúi því að hann hafi haft bein afskipti af því að Gunnlaugur Claesen var dómari í málinu. Ef að þið vitið betur, þá segið mér, segið mér hvernig dómarar í Hæstarétti veljast í hin ýmsu mál.

En auðvitað, þið munuð þegja og kannski að Davíð Oddsson muni komast að því að þú þagðir fyrir hann og vera ánægður, ef ekki, að klappa þér á öxlina, þá hugsa vel til þín, þér nóg.

Edited by Ingimundur Kjarval

Share this post


Link to post
Share on other sites

Auðvitað var árið 1968 aðrir tímar. En það er staðreynd sem aðeins sögufölsun getur falið, að það sumar var haldin sýning á verkum afa í miðborg Reykjavíkur og meira en einn fjórði þjóðarinnar kom á sýninguna. Það er í því andrúmslofti sem gengið var í að ræna vinsælasta listamann þjóðarinnar það haust.

Svo breytast timarnir, en þýfið falið upp á Korpúlfsstöðum í 17 ár og engin vissi af þessum meira en 5000 listaverkum þar. Davíð Oddsson verður svo allsráðandi á Íslandi, og vegna þess kannski að hann varð til á Kjarvalsstöðum sem stjórnmálamaður, að hann hafði sérstakan áhuga á Kjarval. Eða þá að hann vissi, gerði þetta líka með Kiljan og þá Erró, að það var honum til frama að standa í ljóma helstu listamanna þjóðarinnar, líklegast skýringin.

Og áfram heldur tíminn, get krufið hvert tímabil útaf fyrir sig og reynt að skilja tíðarandann hvert ár í senn, en við í nútímanum í dag og áhugaleysi ykkar á þessu máli sem ég skil ekki. Aðeins í þessu áhugaleysi sem valdaelítan getur nýðst á fjölskyldu minni og neitað henni réttlæti.

Þetta er eitthvað sem ég skil ekki og hef aldrei skilið, nema þá í því ljósi að fjölmiðlun á Íslandi er algjörlega og gjörsamlega undir stjórn valdsins. Ég hefði haldið að þetta sé góð saga bara út af fyrir sig, mesti listamaður þjóðarinnar rændur af valdinu í ellinni og meira en 5000 verk hans keyrð í geymslur yfirvalda og engin hefur áhuga á því? hvers vegna? Mér gjörsamlega óskiljanlegt.

Eina skýringin sem ég hef, að þið trúið áróðrinum, þið ennþá í moldarkofunum, að við fjölskyldan séum mest pakk, eigum ekki skilið sama réttlæti og séra Jón.

Engin önnur skýring í mínum huga. Ef að þið hafið aðra, þá plís setið hana hér. Hér getið þið skrifað undir nikki, Jónína ekki lengur að pína nöfn út úr Fálkanum og ólíklegt að Davíð Oddsson finni ykkur. Svo verið ekki hrædd, ef að þið vitið eitthvað sem ég veit ekki, þá fræðið mig.

Edited by Ingimundur Kjarval

Share this post


Link to post
Share on other sites

http://eyjan.pressan.is/frettir/2015/02/11/framganga-logmanna-eftir-hrun-skadar-rettarkerfid-i-heild/

Ég skrifaði þetta hér á eftir rétt núna í athugasemdir við grein Hrafns Bragasonar f.v. Hæstaréttardómara. Sjáum til hvað það fær að vera þar lengi:

I Kjarval

Nú varst Þú Hrafn einn fimm dómara í erfðarmáli Kjarvals. Þar var framið gróft réttarmorð, enginn sem þekkir málið í vafa um það, aðeins þöggunin í íslensku þjóðfélagi leifir þeim dómi að halda. Ég get svo farið yfir hvers vegna, öll vitni tengt Reykjavíkurborg etc. en sleppi því hér. Bara ein spurning Hrafn, vissir þú að Gunnlaugur Claesen meðdómari þinn var í Eimreiðarhópnum og návinur bæði Baldurs Guðlaugssonar og Davíðs Oddssonar, báðir lykilmemm í málinu? Telur þú að tenging Gunnlaugs hefði átt að gera hann óhæfan sem dómara í málinu?
Þú kvartar yfir að Hæstaréttur veikist vegna gagnrýni á hann, hvað þá með að þið dómarar voru búnnir að eyðileggja hann löngu fyrir hrun? Ég trúi því Hrafn að þessi dómur ykkar í Kjarvalsmálinu muni verða þér og meðdómurum þínum til skammar eins lengi og Hæstaréttur er til, muni ekki gleymast. Ekki lögmönnum að kenna að Hæstiréttur er ónýtur vegna dóma sem hafa komið frá honum. Í mínum huga ertu ekki marktækur Hrafn meðan þú viðurkennir ekki að dómurinn í Kjarvalsmálinu var hreint rugl og segir okkur hvers vegna!

Share this post


Link to post
Share on other sites

Guðný Halldórsdóttir (Laxnes) var í Landanum á ruv í kvöld að tala um altaristöflu sem Kjarval málaði en sóknarnefndin vildi svo ekki, því Jesús var berrassaður. Hún gaf í skyn, ansi sterklega, að Kjarval hefði verið laumuhommi. Sem er skondið því fyrir nokkrum dögum færði einn viðmælandi minn sterk rök fyrir því að Laxnes hefði verið hommonisti.

Mér finnst þetta nú svolítið sniðugt að mála Jesús berrassaðann. Blessaður sonur Guðs var nú bara gerður þannig af föður sínum.

En hitt er merkilegt að margir af þeim hommum sem ég þekki og hef þekkt dreymir um að allir karlmenn séu hommar. Svo það er náttúrunni samkvæmt að hommar reyni að halda í að aðrir karlmenn séu hommar. Rétt eins og "venjulegir" karlmenn halda oft að konur hafi áhuga á þeim, jafnvel þó konan hafi ekki snefil af áhuga!

Svo dreifir þessi hugmynd út frá sér, að innst inni séu svo margir laumuhommar eða eitthvað svoleiðis, en við vitum jú að þetta er komið úr draumóraheimi homma sem eru að pæla eitthvað í þessa átt.

Á 7. áratug var talað um "what's your fantasy" og þá át við hvaða kynlíf viðkomandi dreymir um. Það getur verið alls konar.

Í mínum huga er Jóhannes Kjarval bara málari sem tók fyrir íslenskt landslag og gerði stórkostlegar myndir af því.

Kynslóð listamanna í dag kann ekkert að mála fyrir utan einn og einn inn á milli. Og eina sem sú kynslóð getur hugsað sér er að snúa myndum hans að veggnum eða kalla hann homma. Þetta er auðvitað arfaslappt ástand satt að segja, að hópar séu að reyna að gera lítið úr list sem var gerð fyrir meira en hálfri öld og tilheyrir sínum tíma. Það er ekki eins og JKjarval hafi gert núv. listamönnum erfitt fyrir, síður en svo.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!


Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.


Sign In Now
Sign in to follow this  
Followers 0

  • Recently Browsing   0 members

    No registered users viewing this page.