Sign in to follow this  
Followers 0
jenar

Íslendingum verði leyft ad taka upp ættarnöfn

18 posts in this topic

Ég ætla þá að breyta nafninu mínu í Snake Pliskin. Það væri ýkt.

1 person likes this

Share this post


Link to post
Share on other sites

Það verða þá allir komnir með ættanöfn eftir svona 100-200 ár. 

Ég veit ekki mér finnst allt í lagi að vera með smá ramma utan um það hvað þú mátt heita. En þú getur náttúrulega kallað þig hvað sem er í frítíma þínum þó það sé ekki opinberlega viðurkennt. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Það munu ekki allir taka upp ættar- eða fjölskyldunöfn. Ekki ég t.d. Ef Þór Jónsson, sonur Jóns Þórssonar eignast son, mun hann geta valið um það, hvort hann lætur son sinn heita Jón Þórsson, eða Jón Jónsson. Nú eða Jón Heklan. Um það snýst málið. Líka reyndar um það, hvort Íris Blöndal vil skíra son sinn Karl eða Carl. Ég sé eiginlega ekkert að nafninu Carl. Finnst það m.a.s. lúkka pínku flottara en Karl. Auðvitað smekksatriði.

Við sitjum uppi með það ójafnræði, að venjulegur íslenskur pöpull má ekki, eins og staðan er í dag, taka upp ættar- eða fjölskyldunafn, á meðan ákveðin hluti má það. Svo geta útlendingar, eins og t.d. Pólverjar, valið um að halda ættarnöfnum sínum, eða að taka upp íslensku nafnahefðina.

Að ógleymdu því, að það er eitthvað spúkí við það, að karlkyns bóndi megi heita Sigríður, en Jonna vörubílstjóra er alveg harðbannað að taka upp ættarnafn... 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Það er hægt að jafna í hina áttina. Eins og þetta er núna þá getur þú tekið upp ættarnafn vegna þess að amma þín og afi komu frá útlöndum. Þetta ætti auðvitað að vera bundið við það að þú sjálfur ert af erlendum uppruna, bæði fæddur og skírður erlendis.

Mér finnst ættarnöfn ekki vera hluti af íslenskri menningu svo það ætti frekar að þrengja meira að þessu en að opna á meira.

Annars voru víst fleiri lönd með okkar nafnakerfi hér áður fyrr en þróuðust svo yfir í ættarnöfn. Ég er ekki að sjá hvers vegna slík þróun ætti ekki einnig að eiga sér stað hérna nú þegar á að opna alveg á þetta. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Af hverju að breyta einhverju sem hefur virkað vel? Það er t.d. auðvelt að rekja ættartengslin, ef einhver heitir Morthens Bubbason, þá getur maður spurt; ertu sonur Bubba M?

Við erum einstök í heiminum hvað varðar að afkvæmin eru kennd við foreldrana - reyndar oftast feðurna...sem er reyndar soldið úrelt. En sumir eru farnir að bæta mömmunni við sem er jákvætt; eins og Jón Elsu og Jónsson. Danir eru reyndar löngu farnir að kenna eftirnöfnin við báða foreldrana; eins og t.a.m. Sören Ögaard Jensen.

Ég segi höldum í okkar sérkenni. Látum ekki nýungargirnina og hið svokallaða frelsi hlaupa með okkur í gönur.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Af hverju skiptir þetta máli?

Share this post


Link to post
Share on other sites
17 hours ago, Skrolli said:

Af hverju að breyta einhverju sem hefur virkað vel? Það er t.d. auðvelt að rekja ættartengslin, ef einhver heitir Morthens Bubbason, þá getur maður spurt; ertu sonur Bubba M?

Við erum einstök í heiminum hvað varðar að afkvæmin eru kennd við foreldrana - reyndar oftast feðurna...sem er reyndar soldið úrelt. En sumir eru farnir að bæta mömmunni við sem er jákvætt; eins og Jón Elsu og Jónsson. Danir eru reyndar löngu farnir að kenna eftirnöfnin við báða foreldrana; eins og t.a.m. Sören Ögaard Jensen.

Ég segi höldum í okkar sérkenni. Látum ekki nýungargirnina og hið svokallaða frelsi hlaupa með okkur í gönur.

Þetta getur líka virkað öfugt. Ætlaði einhverntíma fyrir allmörgum árum að rekja ættir pabba sem fóru til Kanada, í ættfræðiriti mormóna. Ég gat það ekki, vegna þess að ég og pabbi bárum ekki sama eftirnafn. 

Hvað varðar að það sé auðvelt að rekja ættir sínar vegna íslensku nafnahefðarinnar, má um það mál segja, að engar ættfræðiupplýsingar fyrir árið 1703 eru 100% öruggar. Fyrir fyrsta manntalið altså, sem var gert það ár. 

Svo er það líka staðreynd, að óðalsbændur sem börnuðu vinnukonurnar, létu einhverja afdankaða vinnumenn oft gangast við krógunum, þannig að það er ekkert öruggt í þessu sambandi. Ekki að eftir- eða ættarnöfn hefðu breytt einhverju, en íslenska nafnahefðin er enginn öruggur lykill að ættfræðirannsóknum.

Þetta er nefnilega spurning um frelsi. Hvað forfeður okkar ákváðu í þessum efnum, á ekki að þýða að við getum ekki breytt þessum reglum í dag. Þetta er sennilega bara spurning um hverju maður er vanur. Svíar mega kenna sig við foreldrana, þ.e. nota íslenska nafnakerfið. En mjög fáir gera það. Þrátt fyrir að það hafi verið sænsk nafnahefð alveg fram undir lok 19. aldar. Ástæðan fyrir því að núverandi kerfi breiddist svona fljótt út, var vegna nafnalaga 1901. Þegar þeim varð aftur leyft að taka upp gamla (íslenska) nafnakerfið 1982, þá urðu þeir fáir, sem tóku það upp. Og hafa tekið það upp síðan.

Ólíkt Svíum erum við að gefa valkost. Þú munt ráða því hvort föður/móðurnafn verður fjölskyldunafn, getur tekið upp sérstakt ættarnafn eða haldið í núverandi nafnahefð. Alveg eins og hjá Svíunum 1982, þá munum við sennilega að miklum meirihluta halda í núverandi kerfi. Ég mun t.d. ekki fara að pína mínu föðurnafni upp á syni mina. Né mun ég taka upp ættarnafn. Er orðinn of vanur föðurnafninu minu til þess. Ef strákunum mínum myndi detta til hugar að gera eitthvað slíkt, þá yrði það eina sem ég myndi kannski fara fram á við þá, að þeir tækju upp sama eftirnafnið, eða ættarnafnið...

Share this post


Link to post
Share on other sites

Þá tek ég upp Washington sem ættarnafn

Share this post


Link to post
Share on other sites
27 minutes ago, DoctorHver said:

Þá tek ég upp Washington sem ættarnafn

Hvað ætli hún Swanhildur Carlson segi um það?

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
50 minutes ago, jenar said:

Hvað ætli hún Swanhildur Carlson segi um það?

 

Hver er Swanhildur?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Eiga konur að taka upp eftirnafn eiginmannsins þegar þær giftast?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Á ég að geta breytt nafninu mínu í Lisa Simpson ef ég vil þess vegna? Pfff. Og já vil líka að nýja nafnið beygist ekki neitt og verði alltaf Lisa. 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Lög, til hvers eru þau?

Vernda, leiðbeina, tryggja samfélag og vafalaust fleira.

 

Share this post


Link to post
Share on other sites
14 hours ago, Sigurður123 said:

Lög, til hvers eru þau?

Vernda, leiðbeina, tryggja samfélag og vafalaust fleira.

 

Ekki gleyma að halda pöpulnum í skefjum 

2 people like this

Share this post


Link to post
Share on other sites
18 hours ago, DoctorHver said:

Hver er Swanhildur?

Ekki grænar...

 

16 hours ago, Newton said:

Eiga konur að taka upp eftirnafn eiginmannsins þegar þær giftast?

Í wikipedia greininni sem var linkað hingað inn, þá urðu mannanafnalög Svía frá árinu 1901 til þess, að síðustu leyfar föðurnafnakerfisins (íslenska kerfisins) hurfu. Konur þurftu nefnilega að taka upp nafn eiginmanns við giftingu. Þegar föðurnöfn voru leyfð aftur 1982, þá voru flestir Svíar komnir með eftirnöfn. Það var bara siður landsins og þeir hlupu ekkert til, til þess að endurvekja gamla siðinn. 

Engin slík þvingun er í væntanlegum mannanafnalögum hjá okkur. Þannig að þó eftir- og ættarnöfn verði leyfð, þá er ég ekki að fara að sjá 80% þjóðarinnar hlaupa á Hagstofuna til að fá sér ættarnafn. Það á örugglega líka eftir að heyrast eitthvað frá femínistum um endinguna -dóttir, í kerfinu hjá okkur. Sú ending hvarf á hinum Norðurlöndunum. En þá eru væntanleg lög hjá okkur þannig, að konur, kjósi þær það, geta haldið áfram að kenna sig við feður sína og/eða mæður og verið áfram -dætur. Nú eða tekið upp eftirnöfn með þeirri endingu.

Það verður samt líka að hafa í huga, að þessi ending hjá Svíum, -son, eins og í Andersson og Karlsson, hefur ekki  lengur þá merkingu sem það hafði áður. Eða hefur hjá okkur. Það er nefnilega þannig með íslenska tungu, að karlkynsorð hafa oft hlutlausa merkingu. Orð eins og "hlustendur góðir." Hlustandi er augljóslega karlkynsorð, en hefur hlutlausa merkingu í því, að þarna er talað til kvenna líka. Það er því mjög líklegt, ef föðurnöfn yrðu að fjölskyldu eftirnöfnum, að endingin -son yrði útbreiddari og að konur tækju það frekar upp, en karlmenn endinguna -dóttir. Af fyrrgreindum ástæðum. Endingin -dóttir yrði þá meira bundin við núverandi nafnakerfið. Og við konur...

 

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!


Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.


Sign In Now
Sign in to follow this  
Followers 0

  • Recently Browsing   0 members

    No registered users viewing this page.